Türkiye’de artık toplulukların olduğu alanlara maskesiz girilmesi yasaklandı.

Her ne kadar ücretsiz maske imkanı sunulsa da, bu maskelerin ömrü yaklaşık 6 saat, ya da siz bu maskeye dokunana kadar. Buna ek olarak bu maskeleri temizlerken zarar verme ihtimaliniz de var.

Bu yüzden uzun saatler boyunca çalışan bireylerin gün içerisinde birden fazla maske kullanma olasılığı var. Ücretsiz dağıtılan maskeleri bu bireylerin kullanması daha önemli.

Eğer evden çok uzun süre çıkmayan ve kalabalık yerlere girmeyen bir bireyseniz evde yapabileceğiniz maskeler sizin için daha uygun olabilir.

Peki evde maskelerin hangisi daha iyi? Bu konuda ben de bir video paylaşımı yaptım. Youtube kanalımda bu videoya ulaşabilirsiniz.

Sağlık Bakanlığı da geçtiğimiz günlerde hem dikişle hem de dikişsiz evde maske yapımı konusunda video paylaşımı yaptı.

Ama asıl soru, bu maskeleri nasıl temizlemeliyiz?

1. Kaynatarak

Evde yapılan maskeleri temizlemenin en kolay yollarından biri onu 5 dakika kaynatmak.

Bununla beraber, bu yöntem uzun vadede maskenize zarar verebilir, nefes almayı güçleştirebilir. Uzmanlar bir maskeyi 10 defadan fazla kaynatmayı önermiyor.

Bu yüzden kaynattıktan sonra maskenizi ışığa doğru tutup, incelmiş ya da delinmiş bölgeler için kontrol etmeniz önerilmekte.

2. Çamaşır Makinesi ile Yıkayarak

Dışarıda giyilen elbiseler ile maskenizi çamaşır makinasına atmak, maskenizi temizlemenin an akılcı yöntemlerinden biri.

Aynı elinizi temizlediğiniz gibi, mekanik hareketler ve sabun virüsün yağ bazlı dış çeperini kırmaya sebebiyet verip, virüsü öldürecektir.

Burada dikkat edilmesi gereken konu ise suyun sıcaklığı. Bu sıcaklık ise Dünya Sağlık Örgütü tarafından çamaşır yıkarken 60 santigrat derece olarak belirlenmiş.

Reklam

3. Sıcak su ve çamaşır suyunda bekleterek

Eğer çamaşır makinanızı dolduracak kadar giysi yoksa ya da suyun kaynamasını beklemesini istemiyorsanız, çamaşır suyu ve sıcak su karışımı sizin için uygun olabilir.

1 litre sıcak suya, bir çay kaşığı kadar çamaşır suyu koyup, maskenizi burada bekletmek de, özellikle çamaşır suyunun etkisili ile maskenizi temizleyecektir.

Bu yöntemde dikkat etmeniz gereken ise çamaşır suyu kalıntıları. Hem size hem de maskenize zarar verecek bu kalıntıları, maskenizi 10 saniye kadar musluk suyu altında durulayarak geçirebilirsiniz.

Bonus Öneri: Maskeleri hemen kullanmayacaksanız, ağzı kapalı ve havasını alabileceğiniz torbalarda saklamanız çok daha sağlıklı olacaktır.

Kaynak: Popular Science

Reklam

Koronavirüs hayatımızı belli bir süre ciddi şekilde etkileyeceğe benziyor. Bu etkilerden bir tanesi de hava kirliğinin gözle görülür şekilde azalması.

Çin, İtalya, İran ve Güney Kore gibi ülkelerde uydu fotoğrafları hava kirliğinin azaldığını gösterse de, maalesef bu geçici bir durum olarak kabul edilmekte.

Uzmanlar salgın sonrası bu kirliliğin artarak devam edebileceğini belirtiyor.

Yalnız yeni bir çalışma, hava kirliliğinde azalma olsa da, aslında salgın öncesi en büyük risk alanlarının bu bölgeler olduğunu öne sürmekte.

Harvard Üniversitesi Kamu Sağlığı Bölümü’nde direktör olarak bulunan Aaron Bernstein, Washington Post gazetesine yaptığı açıklamada, son bilgilere göre, hava kirliliğine maruz kalan ve sigara içen bireyler ile temiz hava soluyan ve sigara içmeyen bireyler arasında büyük farklılıklar olduğunu belirtiyor.

Bernstein, COVID-19 bulaşması durumunda hava kirliliğine maruz kalan bireylerin daha kritik bir şekilde etkileneceğini belirtmekte. Zira, virüs hastaların akciğerlerine saldırmakta.

Bununla beraber, hava kirliliği ve virüsün bulaşma oranı arasında geniş çaplı bir araştırma yapılmadığı için Bernstein’ın açıklaması hala hipotez seviyesinde.

Verilere göre, COVID-19’un en fazla görüldüğü alanlar İran ve Çin’deki en kalabalık şehirlerden birkaçı.

Tahran ve Çin’in Hebei eyaleti’nde yapılan bazı çalışmalar, burada hava kirliliğin günde bir paket sigara içmeye eşdeğer olduğunu göstermekte.

Buna ek olarak, Kuzey İtalya ve Güney Kore’deki kalabalık şehirler de hava kirliliğinin ve sigara kullanımının yüksek olduğu yerler.

2003 SARS salgını sırasında, uzmanlar hava kalitesi ve salgına bağlı ölümler arasında bir bağ kurmuştu ama sadece hava kirliliği değil, bireylerin sosyoekonomik düzeyleri de burada önem taşıdığı da belirtilmişti.

Türkiye’de ise Temiz Hava Hakkı Platformu, “Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri: Kara Rapor”una göre, ulusal mevzuattaki sınır değerlere göre değerlendirildiğinde ise 44 ilde kirli hava solunuyor.

Kara Rapor’a göre Bursa, Sakarya, Afyon, Denizli, Manisa, Muğla, Burdur, Ankara, Osmaniye, Niğde, Çorum, Mersin, Mardin, Kahramanmaraş, Erzincan ve Sivas özellikle risk taşıyan iller.

Bununlar berabar Türkiye’nin değerleri ile Dünya Sağlık Örgütü’nün değerleri maalesef aynı değil. DSÖ sınır değerlerine göre, ölçüm yapılabilen 73 ilden yalnızca biri temiz hava soludu.

Bu iki rapora göre Türkiye nüfusunun büyük bir çoğunluğunun kötü hava kalitesine sahip olduğu bir gerçek olarak karşımıza çıkmakta.

Bu dönemde o yüzden mümkünse evde kalmak hem kendi sağlığımız hem de hastane kapasitesine yönelik tehditler için önemli.

Bu konuda hazırladığım videoya buradan ulaşabilirsiniz:

Reklam

Kaynak: Doğruluk Payı, Grist, Inhabitat

Koronavirüs’e karşı evde kalmanın ve hastane kapasitesinin önemini anlatan videomu hala izlemediyseniz buraya ekliyorum:

Imgur kullanıcısı wooyi de #evdekal konseptine sağlık uzmanlarının önerileri üzerinden bir kaç görsel hazırlamış.

Ben de onları (en azından bize uygun olanları) sizin için Türkçeye cevirdim.

Sağlıcakla kalın kendinize iyi bakın

Reklam

Her ne kadar Türkiye’de vakalar gözükmese de, koronavirüs sınırlarımızdaki çoğu ülkelerde acil durum ilan edilmesine neden oldu.

Her türlü bulaşıcı hastalık gibi, koronavirüse karşı da ilk savunma olarak el ve yüz temizliği öneriliyor. Ama bu temizliklere ek olarak önerilen yüzey temizliğini maalesef biraz arkaplanda kalmakta.

Yapılan araştırmalar virüs içeren damlaların bile günler boyunca yüzeylerde yaşayabildiğini gösteriyor. Üniversitesi Bağışıklık Bilimi Bölümü’nün yaptığı çalışma, bu damlaların akıllı telefonlarda 96 saate kadar yaşayabildiğini göstermekte.

2003’te SARS için yapılan bu araştırma, Dünya Sağlık Örgütü’ne de kaynak olarak sunulmuş. SARS virüsü ile aynı RNA’yı taşıdığı için koronavirüs, teorik olarak aynı yaşam sürelerine sahip.

Uzmanlar, bu yüzden ulaşım sırasında bir yolcunun hapşırma veya öksürme sırasında geçecek virüslerin aynı hayat süresine sahip olacağını varsayıyor.

Yine de, herhangi bir durumda bile yapılan araştırmalar, elektronik aletlerin tuvaletteki klozetlerden 400 kat daha fazla bakteri taşıdığını gösteriyor.

Ortalama bir insanın telefonu 2,600 defa suratına değdirdiğini düşünürsek bu bakteri ve virüslerin yüzünüze ve elinize bulaşma olasılığı oldukça yüksek.

Reklam

Neyse ki çözüm oldukça basit. Apple ürünlerinin hafifçe sabunlu suya batırılmış mikrofiber bezle temizlenebileceğini belirtiyor.

Ama özellikle bulaşıcı hastalık söz konusu olduğunda yarısı su, yarısı kolonya olan bir sprey ile telefonunuzu silmek daha güvenli olacaktır.

Önemli bir tüyo ile içeriği bitireyim: Solüsyonu ilk olarak beze sıkmayı unutmayın!

Sağlıklı günler.

Araştırma, bu tür içeceklerin insan sağlığına verdiği zararı gösteren ve son yıllarda yayınlanan yüzlerce kanıt arasında yerini almış durumda.

Beslenme üzerine yapılan çalışmalara, bireylerin kendi raporlarını hazırladığı için kesin demek zor. Ama 1986’dan 2014’e kadar 37.716 erkek ve 80.647 kadını takip eden bu çalışmanın sonuçlarını ciddiye almamak biraz zor.

Yapılan araştırmada, bu bireylerin aylık ve haftalık ne kadar gazlı ve şekerli içecek tükettiği takip edilmiş. Sonuçta ise şekerle tatlandırılmış gazlı içecekleri tüketen bireylerde kalp hastalıkları riskinin arttığı görülüyor.

Hatta bu içecekleri günde iki porsiyondan (iki bardak~700 ml) fazla tüketen bireylerin kötü kalp sağlığı yüzünden hayatını kaybetme riski, haftada bir kaç porsiyon tüketenlere göre %31 oranında artıyor.

Uzmanlar, günlük bir porsiyon gazlı ve şekerli içecek tüketmenin kalp hastalıklarından hayatını kaybetme riskini %10 oranında artırdığını belirtmekte. Benzer sonuçlar göğüs ve kolon kanseri risklerinde de görülüyor.

Reklam

Çalışma aynı zamanda yapay şeker yerine gerçek şeker içeren gazlı içeceklerin bu risklere etkisini de araştırmış ama sonuçlar çok da farklı değil. Bir porsiyon yapay şekerli içeceğin, gerçek şekerle değiştirilmesi hayatını kaybetme riskini %4 oranında, kalp sağlığı riskini %5 oranında azaltmakta.

Araştırma aslında artık bu içeceklerin ciddi sağlık risklerinin ortaya çıktığı bir dönemde çok da şaşırtıcı değil. Son dönemde Fransa, Meksika ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde gazlı ve şekerli içeceklere vergi getirildi veya şeker oranları ciddi şekilde azaltıldı.

Türkiye’de ise bu konuda atılmış bir adım yok. Özellikle Türkiye’deki Sprite’ın Birleşik Krallığa göre 2, Fanta’nın ise neredeyse 4 kat daha fazla şeker içerdiğini düşününce, bu konuda geç kalınmadan adım atılması lazım.

Kaynak: Quartz

2017’de yapılan son çalışmada altıncı sırada olan İspanya’nın bu yükselişinin arkasında uzmanlara göre Akdeniz Diyeti var.

Listede en sağlıklı 10 ülke şu şekilde:

Akdeniz Diyeti önemli ama…

Araştırmaya göre, ilk iki sırayı paylaşan İspanya ve İtalya’da, yaygın bir şekilde görülen Akdeniz Diyeti’nin bu sonuca etkisi oldukça fazla.

Uzmanlar, saf sızma zeytinyağı ve taze kuruyemişler ile desteklenen Akdeniz Diyeti’nin, kalp ve damar hastalıklarına karşı en etkili beslenme tarzı olduğunu belirtiyor.

Reklam

Daha önce de Küresel hastalıkların etkisi üzerine Hastalık Ölçütleri ve Değerlendirmeleri Enstitüsü (IHME) tarafından yapılan araştırma İspanya’yı benzer nedenlerden dolayı 2040 yılına geldiğinde ortalama yaşam süresi en uzun ülke olacağını belirtmişti.

Bu içeriğe aşağıdaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz:

Asıl çözüm kamu sağlığı politikalarında

Uzmanlar Akdeniz Diyeti’nin önemini kabul etse de, İspanya’nın yükselişi arkasındaki tek neden bu değil.

Geçtiğimiz yıl yayınlanan Avrupa Sağlık Sistemleri ve Politikaları çalışması, İspanya’nın kamu sağlığı sisteminin son dönemde oldukça iyileştiğini belirtiyor.

Ülke, özellikle aile doktorları üzerinden, çocuklar, kadınlar ve yaşlılar için koruyucu sağlık hizmetlerine önem vermekte. Hastalıklar ortaya çıkmadan önce uygulanan bu tedbirler kronik ve ani gelişen hastalıkların önüne geçmekte.

Türkiye 51. sırada ama nedenine ulaşmak zor

Listede Türkiye geçtiğimiz yıla göre 3 sıra yükselmiş ve 51. sıraya oturmuş. Bunun arkasındaki verilere ise ulaşmak biraz zor.

Araştırma’da maalesef detaylara ulaşmak biraz pahalı bir durum. Sadece ben değil, ana medya kaynaklarının da Bloomberg’e para verip Türkiye ile daha fazla veriye ulaşmadığını görüyorum. Elinizde veri var ise bu içeriği güncelleyebirim.

Ama Dünya Sağlık Örgütü’nün geçtiğimiz yıl yaptığı bir açıklamada, Türkiye’de obezite rakamlarının yüksek olmasına rağmen, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite alanında yürütülen çalışmaların iyiye gittiği yönündeydi.

Kaynak: Bloomberg, Gıda Hattı

Reklam

Yalnız bu iddiaların hiçbiri herhangi bir şekilde kanıtlanmış değil. Ama bu durum, biliminsanlarını süte benzeyen bu değişik sıvıyı incelemekten alıkoymuyor, özellikle bal arılarını kraliçe yapan sihrin kodu odak noktası.

Bal arısını kraliçeye döndüren “sihrin” kodu çözüldü

Yapılan çalışmalarda Stanford Üniversite’sinden bir araştırma grubu bu kodu çözdüklerini belirtiyor. Araştırmalar ilk önce arı sütü nedir şeklinde bir soruyu cevaplamaya çalıştı.

Sonuçlar, sütün içinde bulunan royalactin adlı proteinin, kök hücrelerin kendini yenilemesini sağlayan genleri harekete geçirdiğini gösterdi.

Uzmanlar royalactin adlı proteinin bu özelliği ile yaraları iyileştirmekte ve özellikle kas kaybı ve sinir dokusunun bozulmasına yönelik hastalıklar iyileştirebileceğini belirtiyor. Daha önce yapılan bazı araştırmalar da arı sütünün fare ve iplikkurdu gibi canlıların yaşam süresini uzattığını göstermişti.

Stanford Üniversitesi’nin çalışması arı sütünün sadece yaşam süresini değil, aynı zamanda fare gibi farklı türlerde de kök hücrelerin kendini yenilemesini harekete geçirdiğini ortaya çıkardığı için oldukça önemli.

İnsanlarda da benzer bir protein var

Arı sütünün yararlarının, insanlar üzerinde etkili olup olmayacağı ise farklı bir çalışma konusu. Şimdilik yapılan araştırmalar, insan embriyosunun erken dönemlerinde benzer bir proteinin aktif olarak kullanıldığını gösteriyor.

Özellikle embriyoların, yani yumurta ve sperm hücrelerinin birleşmesiyle oluşan zigotun arka arkaya mitoz bölünme geçirip hücre sayısının artmış hali, bu erken dönemde kök hücre kapasitesini artırmaya başlıyor. Zira bu dönemde kök hücreler yeni hücreler özellikle yeni hücreler oluşturuyor.

Kök hücreler bölündüğünde, kendilerinden ya da diğer hücre tiplerinden üretebiliyorlar. Örneğin, derideki kök hücreler daha fazla deri kök hücresi yapabiliyor ya da melanin pigmenti yapmak gibi kendi özgün işlevleri olan diğer deri hücrelerine farklılaşabiliyor.

İnsanlardaki proteinin ismi Beyoncé olacaktı

İşte bu dönemde, biliminsanlarının ilk önce Beyoncé adını vermek istediği ama daha sonra kraliçe anlamına gelen regina isminde karar kıldığı insanlardaki bu protein, embriyonun kök hücreleri için bir kaynak hücre rolü oynuyor.

TIKLAYIN: Beyin sağlığınıza iyi gelecek, zihninizi güçlendirecek 8 meyve ve sebze

Uzmanlara göre regina proteini, Alzheimer, kalp hastalıkları ve kas kaybı gibi hücrelerin ölmesine yol açan hastalıkların önüne geçebilecek. Bundan sonra yapılacak çalışmalar bu proteine benzer şekilde çalışacak ilaçların bulunması yönünde olacak.

Marketlerde satılan arı sütü ilaç değil

Eğer bu şekilde çalışan ilaçlar bulunursa, hastaların zarar görmüş deri hücreleri kendi kök hücreleri tarafından iyileştirilebilecek. Bu ilaçlarda aynı zamanda arı sütündeki proteinler de kullanabilecek.

Buna rağmen uzmanlar hala direkt olarak arı sütü kullanımını desteklemiyor. Hatta yapılan çalışmalar sırasında arı sütü olarak satılan çoğu ürünün içerisinde royalactin proteinin bulunmadığı da ortaya çıkmış. O yüzden bu ürünleri kullanırken dikkatli olmak lazım.

Kaynak: The Guardian

Yaklaşık 260 milyon çocuk sel riskinin ciddi derecelerde olduğu bölgelerde yaşamakta. Bununla beraber bu bölgelerin büyün bir çoğunluğu aynı zamanda tuvalet ve kanalizasyon altyapısına da sahip değil. Sellerin artması ve bu durumun devam etmesi bulaşıcı hastalıkların yayılmasını hızlandırabilir.

Sel sularının yeraltı sularına geçmemesi ve toprağın verimli tabakalarını alıp götürmesinden dolayı, artan sıcaklarla beraber kuraklık ve çölleşme de artabilir. Bu büyüme çağındaki bir çok çocuğun yetersiz beslenmesine ve kıtlığa bile yol açabilir.

Aileler gıda güvenliği bulunmayan bölgelerden ayrılmak isteyeceğinden, bu aynı zamanda toplulukların yerinden olmasına ve küresel göç krizini büyütecek durumlara neden olabilir. Gıda ile su kaynaklarına yönelik bir krizinde 2040 yılında her 4 çocuktan birini etkileyeceği öngörülmekte.

Bununla beraber fosil yakıtların kullanılmasına devam edilmesi, özellikle kömür ve odunun yemek ve ısınma için kullanılması çocukların gelişmekte olan akciğerlerini yetişkinlerden daha fazla etkilemekte. Temiz kaynaklı ve iyi bir altyapıya sahip ısınma ve pişirme kaynakları olmadan nefes alma sorunları çeken çocukların sayısı artabilir.

Bu sorunlar gelecekte yaşanacakmış gibi gözükse de aslında şu an da etkilerini görmekteyiz. Her yıl neredeyse 500 bin çocuk evlerde bulunan hava kirliliğinden hayatını kaybetmekte.

Bununla beraber son raporlar her gün 15 bin çocuğun önlenebilir hastalıklardan hayatını kaybettiğini, 155 milyon çocuğun yetersiz beslendiğini, her beş çocuktan birinin okula gidemediğini ortaya koyuyor.

Bu yüzden 20 Kasım 1989 yılından bu yana Birleşmiş Milletler (BM) tarafından dünya genelinde çocukların karşı karşıya kaldıkları hak ihlallerini gündeme taşımak amacıyla “Dünya Çocuk Hakları Günü” olarak belirledi.

Özellikle savaş ve yoksulluğun hüküm sürdüğü coğrafyalarda yaşam mücadelesi veren çocukları korumak ve koşullarını iyileştirmek için 20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu “Çocuk Haklarına Dair Sözleşme”yi imzalandı.

Bu sözleşmeye göre çocuklar, nerede doğduklarına, kim olduklarına; cinsiyetlerine, dinlerine, etnik kökenlerine bakılmaksızın, yaşama hakkı başta olmak üzere; eksiksiz biçimde gelişme hakkı; zararlı etkilerden, istismar ve sömürüden korunma hakkı; aile, kültür ve sosyal yaşama eksiksiz katılma haklarına sahipler.

Bu hakların korunması içinde Birleşmiş Milletlere bağlı UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu), her çocuğun, özellikle de en zor ve dışlanmış durumda olan çocukların yaşatılması, korunması ve gelişimi için 156 Ülke Ofisi ve 34 Milli Komitesi ile 190 ülkede çalışmakta.

Türkiye’de de çocuk haklarını desteklemek ve bireyler ile özel sektörden kaynak geliştirmek için çalışan UNICEF Türkiye Milli Komitesi ve çocuk refahıyla ilgili kilit alanlarda sahada çalışmalar yürüten UNICEF Türkiye Ülke Ofisi bulunuyor.

Benim de destekçisi olduğum UNICEF, çocuk işçiler, engelli çocuklar, kız ve erkek çocukların eşitliği ve tarımda çocuk işçilerin okula dönmesine yönelik aktif programlara sahip. Bu programlar hakkında buradan bilgi alabilirsiniz.

UNICEF Dünya Çocuk Günü’ne özel aynı zamanda bir imza kampanyası düzenlemekte. UNICEF’in sesini daha fazla duyurmasına ve daha fazla programı hayata geçirmesine destek vermek için siz de burayı tıklayarak kendi sesinizi ekleyebilirsiniz.

Şekerli içecekler ve karbonhidratı çok tüketiyorsanız beyniniz ve kendi sağlığınız için uzmanlar hemen durmanızı öneriyor.

Bunun yerine meyve ve sebze ağırlıklı ve kabuklu yemiş destekli bu 8 yiyecek ile beyninizi güçlendirebilirsiniz.

1. Yabanmersini

Daha çok yaz meyvesi olsa da her dönem bulabileceğimiz bu meyve içerdiği antioksidanlar ile hem anti-inflamatuar özelliğe sahip hem de beyniniz için oldukça yararlı.

Uzmanlar yaban mersinini düzenli tüketmenin beyindeki sinirleri yenilediğini ve aralarındaki iletişimi güçlendirdiğini açıklıyor. Bunun sayesinde hem hafıza gelişiyor, hem de odaklanma gücü artıyor.

2. Ceviz

Sonbaharda toplanmaya başlayan cevizler içerdiği Omega-3 yağları ile yüksek tansiyon ile kalp ve damar hastalıklarına karşı oldukça güçlü bir yiyecek.

Bununla beraber içerdiği polifenol ve E vitaminleri hafızayı ve zihinsel işlevselliğii güçlendirip, beyinde oluşacak inflamasyonların önüne geçiyor.

3. Avokado

Türkiye’de giderek yaygınlaşmaya başlayan bu meyve, haftada bir kez yeseniz bile yeterli olacak özelliklere sahip. Tekli doymamış yağlara sahip avokado, bu özelliği ile beyniniz ve tüm organlarınız için sağlıklı bir kan dolaşımını kolaylaştırıyor.

Bu sağlıklı ve iyi yağlar aynı zamanda beyindeki astrosit ismi verilen sinir hücrelerini koruyarak, kaslara iletilen sinyalleri güçlendiriyor. İçerisinde potasyum da bulunan avokado, yüksek tansiyonun da önüne geçiyor.

4. Brokoli

Nedense şeytanlaştıran bu mükemmel sebze aslında içerdiği K vitamini ve kolin maddesi ile zihinsel işlevselliği ve hafızayı güçlendiriyor.

Ayrıca üyesi olduğu turpgillerin içerdiği sülforafanın beyin dokusunu geliştirdiği ve iyileştirdiği yönünde araştırmalar mevcut. O yüzden, brokolinizi çok haşlamadan (3-4 dakika), limon ve biraz sarımsakla hazırlayıp, tadını çıkarmanın tam zamanı.

5. Koyu Çikolata

Çikolatayı gördünüz ama hemen gofretlere uzanmayın. En az %70 oranında kakao içeren çikolatalardan bahsediyoruz. Çikolataların içerisinde ne kadar çok kakao çekirdeği varsa içerdiği flavonol proteini de o kadar çok demektir.

Bu protein içerdiği antioksidanlar sayesinde hem kalbinize hem de beyninize iyi gelecektir. Yine de bu yiyeceği tüketirken kendinizi sınırlamayı unutmayın.

6. Kabak Çekirdeği

Aslında bol bol rastladığımız bu kuruyemişi tüketirken bir şeye dikkat etmemiz lazım. Kavrulmuş ve tuzlu kuruyemişler aslında kabuklu yemiş ailesinin besinsel yararlarına zarar vermekte. O yüzden kabak çekirdeğinizi ve cevizinizi doğal kurutulmuş veya taze olarak tüketin.

Taze kabak çekirdekleri çinkonun en iyi bitkisel kaynaklarından biri. Bu mineral hafızayı güçlendirip odaklanmanızı kolaylaştırıyor. Kabak çekirdeği aynı zamanda içerdiği magnezyum ile stresi azaltıp, uyku düzeninizi sağlamakta yardımcı olabilir. Bu iki durumdan aynı zamanda beyniniz de azan sağlıyor.

7. Pancar

Bu renkli sebzelerin seveni kadar sevmeyeni de var. Yine de içerdiği nitrat, kan dolaşımı sırasında nitrik oksite dönüştürülüyor ve bu damarları genişletip kaslara ve beyne kan dolaşımını hızlandırıyor.

Pancar aynı zamanda antioksidan kaynağı olduğundan anti-imflamatuar özelliklere sahip ve bazı araştırmalar kolon kanseri riskini de azalttığını göstermekte.

8. Kuşkonmaz  

Değeri Türkiye’de pek bilinmese de, kuşkonmaz kendine özgü tadı ve besinsel değerleri ile beslenmenizde yer alması gereken bir sebze.

Yüksek derecede folik asit ve B vitamleri içeren kuşkonmazın bulundurduğu B12’nin Alzheimer hastalığını önlediğine yönelik çalışmalar bulunmakta. Folik asit ise aynı şekilde odaklanmayı ve hafızayı güçlendirici özelliklere sahip.

Biyolojik Saat nedir?

Basit olarak açıklamak gerekirse, biyolojik saat her hücremizde bulunan uyku ve uyanma döngüsüne verilen genel bir isim. Geçtiğimiz yıl verilen Nobel Tıp Ödülü ise bu döngünün moleküler mekanizmalarını çözmüş ve bunun etkilerini gözler önüne sermişti.

Yani, artık organizmaların sabah ve akşam döngüsüne nasıl tepki verdiğini ve buna göre kendilerini nasıl dengelediklerini anlamak için elimizde araçlar ve sonuçlar hiç de iyi gözükmüyor.

Uyku, hormanlar ve tansiyon

Bu araçlar ile birlikte artık biyolojik saatlerimizin uyku ve beslenme düzenini, odaklanma, hormon salımı ve tansiyon dengesini kontrol ettiğini gösteren bir çok veri toplandı.

Özellikle bazı araştırmalar, yapay aydınlatmaların doğa ve insanlık arasında kurulan binlerce yıllık biyolojik saat senkronizasyonunun bozduğunu düşünüyor.

Bunun en dikkat çekici nedenlerinden biri ise, ekonomik ve sosyal sistemlerin tek bir çizelge üzerinde ısrar etmesi olarak belirtiliyor.

Her ne kadar çoğu bireyin biyolojik saati 9 ile 5 sistemine kolayca uysa da, bazı “erkenci kuşlar” ve “gece baykuşları” bu sistem içerisinde ciddi anlamda sorunlar yaşayabiliyor. Bu bireylerin oranı özellikle gençlerde %16’ya kadar varabiliyor.

Bu bireyler normal bir uyku ile biyolojik saatlerini kontrol altına alsalar da, maalesef bu sistemler yüzünden uyuyacakları zamanlar biyolojik saatler ile çakışmakta.

Reklam

Çözüm pencere

Bununla beraber araştırmalar aynı zamanda, 8 saat kapalı penceresiz bir alanda çalışan ve doğal ışık yüzü görmeyen çalışanların yaşadığı problemlerin artık biyolojik saat ile ilgili olduğunu düşünüyor.

Bunun üzerinde şu anda masa saati, terapi ışığı ve hatta parlak maskelerden oluşan neredeyse binlerce ürün, güneş ışığını taklit ederek biyolojik saati iyileştirmenin peşinde.

Her ne kadar bu ürünler, güneş saati kısıtlı Kuzey’deki ülkelere yardımcı olsa da, özellikle Türkiye gibi ülkelerde istedikleri kadar uğraşsınlar, güneşin yararlarını yeneceklerini sanmıyorum. Bu ürünlerin son çare olarak kullanılması lazım.

Treehugger için bu konuyu alan Ilana Strauss, elimizde toplumla alakalı bir problemin olduğuna dikkat çekiyor. Bu yüzden, bu toplumsal problemlere toplumsal çözümler getirilmesi gerektiğine inanıyor.

Işık görmeyen ofisler yerine daha fazla pencere, karanlıkta okula giden çocuklar yerine daha geç başlayan okul saatleri ve esnek çalışma saatlerinin etkileri Strauss’a göre parlak masa saatlerinden çok daha etkili olacaktır.

Gerçek ve etkili çözümleri aslında tüm hücrelerimizde hissediyoruz, şimdi bunları uygulamanın tam zamanı.

Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde “Yeni Sentetik Maddeler, Yeni Sorunlar ve Güncelleme” başlıklı sempozyumda yaptığı açıklamada Namlı, son yıllarda ilkokul çağına kadar düşen madde uzmanlığına yönelik gençleri özendirmek için birçok yöntemin kullanıldığını belirtti.

Dr. Namlı, Türkiye’nin genç nüfusunun çok yüksek olması ve coğrafi olarak geçiş noktasında olması nedeniyle beynin sinir sistemini etkileyen ve algı, ruh hali ile bilinç değişikliğine yol açan psikoaktif madde kullanımı açısından risk altında olduğunu söyledi.

Namlı, “Türkiye’nin en büyük sağlık, adli sorunlarından bir tanesi yeni sentetik maddelerin kullanımı. Türkiye psikoaktif madde kullanımı nedeniyle ölümlerde birinci sırada. Her geçen gün psikoaktif madde kullanımı artmakta ve buna bağlı olarak da acil servise başvuru artmaktadır. Yeni psikoaktif maddeler her gün formüllerini değiştiriyor ve bunların takibi zorlaşıyor” dedi.

Doğal olmayan sentetik maddeler daha ucuz, ulaşımı kolay ve bu özellikler kullanıcılar için cazip hale getiriliyor. Bu maddelerin isimlerinden tutun da ambalajına kadar büyük bir pazarlama stratejisi izleniyor.

Sempozyumda konuşan Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Zehra Arıkan Türkiye’de 2017 yılında 24 bin 371 sentetik kannabinoid olarak adlandırılan madde kullanımının gerçekleştiğini, bu olaylarda 34 bin 107 şüphelinin yakalandığını ve 958 kilogram sentetik kannabinoid ele geçirildiğini söyledi.

2017’de bir önceki yıla göre yüzde 53.1 oranında daha fazla sentetik kannabinoid ele geçirildiğini de ifade eden Prof. Dr. Arıkan 2017 yılında doğrudan madde kullanımı nedeniyle hayatını kaybedenlerin 941 kişi olduğunu ve bunların 564’ünün ise doğrudan sentetik kannabinoid kullanımından dolayı olduğunu ifade etti.

Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Cüneyt Evren de sentetik madde kullanımı sonrası bireylerin kalp krizi geçirebildiğini, böbrek yetmezliği, epileptik nöbetler ve delirium gibi bilinç dalgalanması yaşayabildiğini açıkladı.

Sentetik uyuşturucular, bir gencin harçlığıyla alabileceği kadar ucuz. Namlı, burada ailelere çok büyük görevler düştüğünü belirtiyor. Namlı, ailelerin gençlerin ruhsal ve fiziksel durumunda, davranışlarındaki değişikliği yakın takip etmelerini ve madde kullanımından şüphelenildiği zaman hemen bir uzmana danışmalarını öneriyor.

Kaynak: BirGün

ABD Ulusal Toksikoloji Programı (NTP) tarafından yapılan araştırmalar, cep telefonlarından kaynaklı radyasyonun, erkek farelerde beyin ve böbrek üstü bezlerinde kansere yol açtığına dair “belirgin kanıtlara”, kalp kanserine yol açtığa dair ise “kesin kanıtlara” ulaştı.*

Yapılan testler Mart ayından beridir ağır akademik hakem denetiminden geçiyordu. Bunun nedenlerinden biri ise hayvanlar üzerinde yapılan bu testlerin, insanların cep telefonu kullanımını tam anlamı ile yansıtamaması.

Fareler 4 kat daha fazla radyasyona maruz kaldı

Testlerde kullanılan farelerin maruz kaldığı radyasyon seviyeleri, insanların maruz kaldığı seviyelerden çok daha yüksek. Öyle ki, farelerin maruz kaldığı en yüksek iyonizan olmayan radyasyon seviyesi insanların maruz kaldığından 4 kat daha yüksek.

NTP bu seviyelerin “nadiren” oluştuğunu kabul etse de, radyo dalgalarının oluşturduğu radyasyon ile erkek farelerdeki tümörlerin birbirine bağlı olduğunu savunuyor.

Testin bir ilginç sonucu da, dişi farelerde tümör oluşmuş olsa da, uzmanların bu durumun radyasyondan oluşup oluşmadığı hakkında emin olamaması.

İyonize olmayan radyasyon nedir?

Bir çok araştırmada olduğu gibi bu araştırma da, insanların cep telefonu kullanımını yansıtamadığı için cep telefonu ile kanser arasındaki bağı açıklamada yetersiz kalmakta. Zira, cep telefonlarının yaydığı  iyonize olmayan radyasyon, röntgen ya da nükleer enerji tarafından yayılan iyonize radyasyondan oldukça farklı.

İyonize radyasyonun yüksek dozlarda kansere yol açtığına dair kesin kanıtlar olsa da, şimdiye kadar yapılan araştırmalar iyonize olmayan radyasyonun kimyasal bağları kıracak derecede enerjiye sahip olduğu konusunda hemfikir.

Bu cep telefonlarının DNA’ya zarar veremeyeceği ve kansere yol açan mutasyonlara yol açamayacağı anlamına geliyor. Ama NTP tarafından yapılan bu araştırma bu sonuçları sorguluyor.

Test yöntemleri teknolojinin çok gerisinde

Bununla beraber, NTP tarafından yapılan testler 2G bağlantı hızına göre yapılmış. 1990’larda gelişen bu teknoloji 900 megahertz radyo frekansına sahip. Yeni teknolojiler ise daha yüksek frekans hızına sahip ve bu frekanslarda radyo dalgaları vücuda daha zor nüfuz etmekte.

Şu an pazarda bulunan cep telefonlarının çoğu 5G’ye hazır olsa da, en fazla kullanılan teknoloji 3G ve 4G olarak belirtiliyor. Hatta ABD’de çoğu servis sağlayıcı 2G frekansını kapatmış durumda.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ömer Fatih Sayan’ın yaptığı açıklamaya göre Türkiye’de de 2G 2026’ya kadar kapatılmış olacak.

Fareler üzerinden yapılan testler hem etik değil, hem de yanlış sonuçlar vermekte

Buna ek olarak, çoğu araştırma artık hayvanları test objesi olarak kullanmayı bırakmış durumda. Hayvanlar üzerinde insanların eğlence ve iletişim amaçlı kullandığı bir teknolojiyi test etmek hem etik değil, hem de oldukça kibirli bir durum.

Ayrıca, hayvanlar üzerinden yapılan testlerin kesin kanıtlara ulaşmada da oldukça başarısız olduğu giderek ortaya çıkmakta. Bu yüzden, son zamanlarda uygulanan testler, in vitro adı verilen, yapay ortamda hazırlanmış doku örnekleri üzerinde yapılıyor.

Örnek olarak, fareler üzerinden cam lifleri ve kanserin bağı üzerine yapılan bir araştırma kesin bir bağ bulamazken, in vitro test yöntemi ile yapılan testler, cam liflerinin kanser yapıcı olduğu yönünde sonuçlara ulaşılmıştı.

Bir sonraki adım ne olacak?

ABD’de yapılan testler, insanlar üzerinde risk oluşumuna karar veren Amerikan Gıda ve İlaç Departmanı’na yönlendirilecek. Buradan ise nasıl bir sonuç çıkacağı pazara yön verecek.

Bununla beraber uzmanlar, şimdilik alınması gereken önlemlerin oldukça basit olduğuna dikkat çekiyor: Cep telefonlarınız size yakınken uyumayın ve mikrofonlu kulaklıklar ile telefonda konuşun.

Kaynak Quartz, WebTekno, Neavs

*Program, kanıtların kesinliği için kesin, belirgin, kuşkulu  sıfatları ile kanıt bulunamadı gibi terimler kullanıyor.

Hava kirliliğin en büyük nedeni karayolları olarak gösterilmiş. Tarım ile enerji sektörü, fabrikalar ve konutlar ise diğer büyük hava kirliliği kaynakları olarak öne çıkıyor.

Raporda, partükül maddeler (PM), Azotdiokstit (NO2) ve Ozon,  insan sağlığına en çok zararı veren maddeler olarak belirtilmiş. Bu maddeler en çok şehirde yaşayanları etkilerken, bireylerin ortalama yaşam süresini de kısaltmakta.

Avrupa Çevre Ajansı, hava kirliliğinin sadece insan yaşamının değil, toprak, orman, göl ile ırmak ekosistemlerinin de hava kirliliğinden etkilendiğini açıklıyor.

Yayınlanan bu son rapor, ilk defa Türkiye’nin de içinde bulunduğu EEA-39 ülkelerini ele alıyor. Yapılan araştırmalar özellikle PM10 kirliliğinde Türkiye için çok da iyi haberler vermiyor.

Partikül maddeler, genellikle inşaat tozu, karayolu kaynaklı parçacıklar ve kömür parçacıklarından oluşmakta. PM10 terimi ise bu parçacıkların 10 mikron ve altında bir boyuta sahip olanlarını kapsıyor. Bir saç telinin 70 mikron olduğu düşünüldüğünde bu parçacıkların küçüklüğü daha da dikkat çekiyor.

PM10 insan vücudu için filtrelemesi oldukça zor ve bu partikül maddeler, özellikle 65 yaş ve üzerindekiler için astım ile kronik obstrüktif akciğer hastalığına (KOAH) da yol açmakta. Bazı araştırmalar, kanser, kalp ritminde bozukluk, iskemik kalp hastalıkları, kalp yetmezliği ve kalp krizi gibi sonuçları da PM10’a bağlamakta.

Avrupa Çevre Ajansı da 2016 yılında endüstri ve ürün kullanımı kaynaklı PM10 kirliliğinin neredeyse yarısının Türkiye’den geldiğini açıklıyor. Benzer bir şekilde aşağıdaki harita da günlük PM10 kirliliğinde %90’lık yüzdelik dilime giren ölçümleri göstermekte ve burada en fazla salım yapan bazı noktaların Türkiye’de bulunduğunu görebiliyoruz.

Rapordaki veriler Türkiye’nin yıllık limitlerde PM10 seviyesini ortalama 10 µg/m3 aştığını ve 39 ülke arasında en fazla PM10 salımı yapan 2. ülke olduğunu gösteriyor.

PM10 ölçümleri aslında Avrupa genelinde bir düşüş göstermekte, özellikle şehirlerde yakıt değişimi ve daha verimli kullanımı, cadde ve sokakların düzenli olarak temizliği ve kuru alanların sulanması ve ağaçlandırılması gibi uygulamalar bu değişimin arkasında.

Bununla beraber bu dönemde Türkiye’de doğalgaz tüketimi 2004’te yaklaşık 22 milyar m3 iken 2015’te yaklaşık 48 milyar m3’e ; aynı döneme ilişkin kömür tüketim oranı ise yılda 10 bin tondan 30 bin tona çıkmış.

Geçtiğimiz aylarda da Türkiye Mimar ve Mühendisler Odası, 81 ilden sadece 6’sının havasının temiz olduğunu açıklamıştı. Hazırlanan 2017 yılı raporuna göre sadece Artvin, Bitlis, Eskişehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale’nin havası standartlara uygun. Havası en kirli illerin başında ise İstanbul, Ankara, Adana, Amasya ve Manisa geliyor.

Tıpta uzmanlık dernekleri, hekim örgütleri ve çevre derneklerini bir araya getiren Temiz Hava Hakkı Platformu (THH) ise yine bu yıl içerisinde yaptığı açıklamada, Türkiye’de hava kirliliği her yıl 32 bin erken ölüm vakasına sebep olduğunu belirtmişti.

Temiz Hava Hakkı Platformu bu durumun, ancak ısınma amaçlı kömür kullanımının kontrol altına alınması, mevcut santralların çevre yatırımlarının tamamlanması ve Çanakkale’deki yeni kömürlü termik santral gibi projelerinin sonlandırılması ile mümkün olabileceğini savunmakta.

Kaynak: EEA, Türkiye Klinikleri Jurnali

Soğuk algınlığı geçirildiği hissettiğimiz anda genel tepkimiz hemen ilaca başvurmak oluyor. İşin kötüsü bu ilaçlar bazen antibiyotikler bile oluyor.Ancak soğuk algınlığı ve nezleyi maalesef bir anda geçiren bir ilaç mevcut değil.

Nezle ve soğuk algınlığı nasıl geçer sorusu yerine önce aslında nasıl olunmaz sorusunu cevaplamak lazım. Bunun içinde uzmanlar 3 noktaya dikkat çekiyor:

1. Elinizi yıkayın, kolunuza hapşurun

Nezlenin nasıl yayıldığını ve bunu önlemeyi artık çok iyi biliyoruz. Bu yayılmanın en büyük aracı ise genelde kapalı alanlar oluyor. Bu yüzden, hapşuruğunuzu kesinlikle kapatmayı ama bunu kesinlikle elinizle yapmamayı unutmayın.

Birisi eline hapşurduğu zaman ve dokuduğu yerlere saatler sonra bile başkası dokunduğunda bu hastalığı kapma riski artıyor. Bu yüzden özellikle toplu yerlere gittiğinizde elinizi iyice yıkamanız çok önemli.

Bu nedenle, bir peçeteye hapşurmak ya da o anda etrafta peçete yoksa kol içine doğru hapşurmak daha iyi olacaktır.

2. Sigara ve alkolü azaltın, fitokimyasalları artırın

Araştırmalar bireyler ne kadar fazla sigara içerse o kadar sık nezle olduğunu göstermekte.Bunun nedeni ise sigaranın virüsleri burun ve akciğerimizde yakalayıp vücudumuzdan atmaya yarayan, küçük tüylere benzeyen siliya tabakasının yapısını bozması.

Hatta sigara içenlerin etrafında olmak bile bağışıklık sistemimizi güçsüzleştirmekte. Bağışıklık sistemi aynı şekilde alkolden de etkileniyor ve vücudu susuz bırakıyor.

Bu yüzden özellikle bu mevsimlerde, fitokimyasal yani bitkisel kimyasalları bolca içeren, vitamin değeri yüksek koyu yapraklı sebzeleri; ıspanak, pazı, tere, brüksel lahanası, brokoli, maydanoz, lahanayı bolca tüketmekte fayda var.

Bu yeşillikler ile beraber, mevsim meyveleri ile doğal turşu ve kefir gibi probiyotik değeri yüksek besinleri tüketmek bağışıklık sisteminizi güçlendirecektir.

Ek olarak soğuklarda kendinizi güçsüz gördüğünüzde ekinezya,adaçayı ve papatya karışımı bir bitki çayı da sizi rahatlatıp bağışık sisleminize yardımcı olacaktır.

3- Spor yapmayı ve rahatlamayı unutmayın

Araştırmalar kalp ritminizi hızlandırmanın, vücudunuzun virüslere saldıran hücrelerini artırdığını gösteriyor. Bu yüzden günde en az 15 dakika spor yapmanız bile nezle ve soğuk algınlığı önlemekte size yardımcı olacaktır.

Bununla beraber vücudumuz aynı zamanda dinlenmek de isteyen sürekli çalışan bir makine. Bu dinlenme sürecinde de vücudunuza kendini iyileştirme imkanı verebilirsiniz. Bu yüzden günde en az 5 dakika kendinize ayırmanız, hatta mümkünse meditasyon yapmanız oldukça yararlı olacaktır.

Kaynak: Medline Plus, CDC

Bu etkileri daha detaylı incelemek isteyen bir grup biliminsanı da; üçte birinden fazlası 40 yaşının üstünde kadın olan 69 bin Fransız yetişkinin 4 yıl boyunca organik ürünler tüketme oranlarının kanser riski oranları üzerine etkisini araştırdı.

Amerikan Tıp Derneği tarafından yayınlanan JAMA akademik jurnalindeki araştırmada, organik ürün tüketen bireylerde kanser ve hodgkin dışı lenfoma riskinin ciddi oranlarda azaldığı gözükmekte.

Araştırmaya göre aşırı sağlıklı ve dengeli bir beslenme tarzını benimsemeyen bireylerde organik ürün tükettiklerinde kanser risklerinin düştüğü görülmüş. Araştırmaya göre organik besinler tüketen bireylerin hodgkin dışı lenfoma riski %73 ve menopoz öncesi kanser riski de %21 oranında azalmış.

Uzmanlar bu sonuçların çok da şaşırtıcı olmadığının farkında. Zira organik ürünler tüketerek vücudunuza giren ve çoğu kanser riskini artıran pestisitlerin önüne geçmiş oluyorsunuz. Bu durum özellikle Türkiye gibi kontrolün çok da sıkı olmadığı ülkelerde daha büyük bir risk olarak karşımıza çıkıyor.

Bununla beraber organik gıdaları çözümün tek kaynağı olarak görmek de mantıklı değil. Kanser riskini kilo, fiziksel aktivite ve sigara kullanımı gibi seçimlerde etkilemekte.

Bu yüzden Amerikan Kanser Topluluğu tüm kanser vakalarının %42’sinin belirli faktörlere bağlı olduğunu ve önlem alınarak bu vaka ve ölümlerin önüne geçilebileceğini savunuyor. Bu faktörler ise aşağıdaki gibi sıralandı:

• Sigara içmek
• İkinci el sigara içiciliği
• Fazla kilolar
• Alkol tüketimi
• Kırmızı ve işlenmiş et tüketimi
• Meyve, sebze, lifli yiyecek ve kalsiyum içeren yiyeceklerin düşük oranda tüketilmesi
• Hareketsizlik
• Ultraviyole radyasyon
• Kansere yol açan enfeksiyonlar (HPV ve HIV)

Türkiye’de yılda ortalama 163 bin 500 kişiye, dünya genelinde ise 12,7 milyon kişiye kanser tanısı konuluyor. Bu gibi bilimsel araştırmalar, kanser riskini azaltmak için bizim yapabileceğimiz basit değişikliklerin gücünü gösterdiğinden oldukça önemli.

Kaynak: CA, JAMA

Rapor, 2013 ve 2017 yılları arasında ölümcül sayılan ve hastanelerde açık yaralar ile bulaşan bakterilerin yarattığı kan dolaşımı enfeksiyonlarının %35 oranında arttığını açıklıyor.

Aşırı antibiyotik kullanımı antibiyotik direncini artırıyor

Antibiyotikler son zamanlarda bakteri öldürücü gücünü kaybetmekte ve bunun nedenleri arasında aşırı kullanım da var.

Daha önce yayınlanan raporlar antibiyotiklerin öksürük, kulak  ve boğaz ağrısı gibi sorunlar yaşayan hastalara da verildiğini ve antibiyotik direncinin arttığını göstermişti.

Uzmanlar bu gibi hastalıkların çoğuna, antibiyotiklerin öldüremediği virüslerin neden olduğunu belirtiyor. Bu gibi hastalıklarda hastalar genelde dinlenerek iyileşiyor ve ilaç kullanımına gerek kalmıyor.

Antibiyotik kullanımı azalıyor ama tehlike hala geçerli

PHE’nin raporu son yıllardaki çalışmalara rağmen hala hastaların %38’inin bu hastalıklarda antibiyotik beklediğini gösteriyor. Yine de İngiltere’de genel antibiyotik kullanımı %6 oranında düşmüş durumda.

Türkiye’de de bu durum çok farklı değil. 2013 yılında yapılan bir çalışmaya göre Türkiye’de her 1000 kişi başına günde kullanılan antibiyotik dozu 42.2 olarak açıklanmış ve bizi OECD ülkelerinde açık ara ile en fazla antibiyotik kullanan ülke yapmıştı.

Yeni yapılan açıklamalara göre ise Sağlıkta Dönüşüm adlı projenin akılcı antibiyotik kullanımına yönelik çeşitli çalışmaları sayesinde antibiyotik kullanımı düşmüşe benziyor.

Son rakamlara göre 2011’de toplam 15 milyar lira olan ilaç harcamalarının yaklaşık yüzde 11’ini antibiyotikler oluştururken, bu rakam 2017’de yüzde 5’e düştü.

Dikkatli olunmazsa tıpta orta çağa dönebiliriz

PHE’de görevli Prof Paul Cosford antibiyotiklerin modern tıp için hala vazgeçilmez olduğunu ama bunları ancak ihtiyaç anında kullanmak üzere saklamamız gerektiğini belirtiyor.

PHE’nin medikal şefi Dame ünvanına sahip Sally Davies ise hızlı bir şekilde hareket edilmezse, özellikle ameliyatlarda tıbbın orta çağlara döneceğini savunuyor. Davies’e göre dikkatli olmazsak basit sandığımız işlemler tehlikeli, iyileştirilebilir hastalıklar ise öldürücü olabilir.

Antibiyotiği akıllı kullanmamız lazım

Bu durumun önüne geçmekte hastalara çok büyük pay düşüyor. Bunun için:

1. Antibiyotikleri, reçetede önerilen dozda ve tüm kutu bitene kadar kullanın.
2. Kendinizi iyi hissediyor ve hatta şikayetleriniz azalmış olsa bile antibiyotiğinizi yarıda kesmeyin. Bu durum antibiyotiğin işe yaradığını gösterse de, ilacın görevi ancak size verilen doz ile tamamlanıyor.
3. Antibiyotikleri sadece gerçekten gerekli olduğunda alın. Grip, nezle gibi hastalıklarda antibiyotik kullanılmamalıdır.

Kaynak: The Guardian