Türkiye Avrupa’da kömürden en çok elektrik üreten ülke. Üstelik “yerli ve milli” diye pazarlanan bu kaynağın %61’i ithal¹. Dövizdeki dalgalanma, jeopolitik krizler ve karbon fiyatları faturaları doğrudan etkiliyor; her yakılan ton ise iklim krizini derinleştiriyor.

Yerli Kömürün Çöküşü

Yerli linyit üretimi 2019’da zirve yaptı, 2024’te 47 TWh²’e geriledi. Aynı yıl güneş ile rüzgârın toplam üretimi yerli kömürü geçti. Kalan rezervlerin kalorisi düşük, kül-kükürt oranı yüksek. Dolayısıyla “yerli ve milli kömür” söylemi romantik ama rasyonel değil.

Yani “yerli ve milli kömür” sadece bir nostalji söylemi. Kabul etmenin zamanı geldi de geçti, böyle bir potansiyel yok.

Akbelen: Bir Orman, Bir Uyarı

Ama en acısı, bu olmayan kömür uğruna kaybettiklerimiz. Akbelen Ormanı bunlardan biri…
2023’te Limak + İçtaş “dört yıllık kömür var” diyerek 100 bin çam ağacını kesti. Jandarma köylüleri sürükledi, çevre savunucuları gözaltına aldı.

Sonuç: Termik santral için bir aylık yakıt bile çıkmadı³. Yanan sadece ağaçlar değildi; adalet duygusu da kül oldu.

Alternatif Ne Olabilirdi?

Yeniköy-Kemerköy santralleri 2021’de 260 milyon TL kapasite desteği⁴ aldı. Halbu ki, Aynı bütçe, Milas’ta işlenmeden satılan 20 000 ton zeytinin bölgede kalmasını sağlayarak.

• 50 zeytin işleme tesisi
• 15 zeytinyağı fabrikası
• 5 doğal sabun-şampuan atölyesi
• 3 pirina tesisi
• 2 agroturizm çiftliği

kurabilir ve 755 kalıcı, yerel iş⁵ yaratabilirdi. İlçe, çam balının %18’ini üreten 1 450 arıcıya⁶ da sahip; doğru destekle bal, propolis ve bal turizmi geliri bölge ekonomisini 2,3 kat⁵ büyütebilirdi. Kömür teşviki toprağın, zeytinin ve balın önünü kesiyor.

Gerçekçi Çözümler

1. Yeni kömür teşviği verilmemeli. Kaynak tükeniyor, külü kalıyor.
2. İthal kömürü frenlemek için güneşe hız verilmeli. Yalnızca çatılarda 120 GW⁷ potansiyel var.
3. Enerji verimliliği öne alınmalı. SHURA’ya göre 2030’a dek 78 TWh⁸ tasarruf mümkün.
4. Depolama ve akıllı şebekelere yatırım şart. TEİAŞ’ın 2035 Vizyonu⁹ bunu destekliyor.
5. Kırsal kalkınma enerjinin merkezine yerleşmeli. Zeytin, bal, tıbbi-aromatik bitki ve agroturizm; dışa bağımlı, geçici kömür istihdamından çok daha dirençli.

Neden Şimdi?

Kömür iklim hedeflerini baltalıyor; ithalat bütçeyi zorluyor; yerli linyit tükeniyor. Akbelen, enerji kararlarının kentte değil, köyde, ormanda, tarlada hissedildiğini gösterdi.

Mesele sadece “kömür kötü” demek değil. Mesele, eski alışkanlıklarla yeni krizleri çözemeyeceğimizi kabul etmek.

Akbelen’de yaşananlar, sadece bir enerji meselesi değil; bir bağımsızlık, hukuk, demokrasi ve vicdan meselesi.

Kaynaklar

1. Ember,
2. İklim Haber, 5 Mayıs 2025
3. CAN Europe: “Kömürün Ötesinde Milas” Raporu 2022
4. SHURA,

Avrupa ağı kendini korumak için İber Yarımadası’nı izole edince Madrid metrosundan Sevilla havalimanına kadar tüm ülke karanlığa büründü. Sosyal medyada tek soru dolaştı: Suçlu yenilenebilir enerji mi?

Asıl sorun altyapı eksikliği

Olay anında şebekedeki güneş payı %59, rüzgâr %12’ydi. Depolama kapasitesi ise megavat ölçeğinde kaldığından birkaç santralin kapanması domino etkisi yarattı.

IEA’nın uyarısı

Uluslararası Enerji Ajansı, yenilenebilirlerin güvenli entegrasyonu için 2030’a kadar küresel enerji depolama kapasitesinin en az altı kat artması gerektiğini vurguluyor.

Lityum-iyon megapaklar, pompajlı hidroelektrik istasyonları ve yeni nesil sodyum-sülfür bataryalar anlık üretim boşluklarını milisaniyeler içinde doldurabiliyor.

Mikro-şebeke ve akıllı kontrol

Depolamanın yanında ikinci savunma hattı, ana ağı mikro-şebekelere bölmek. Her bölge kendi güneş, rüzgâr ve bataryasını yönetirse arıza mahalle sınırını geçmez.

Bu yerel adalar, saniyelik voltaj-güç ayarlarını yapan akıllı yazılımlarla kesinti riskini oluşmadan bitirir.

Türkiye’ye mesaj: Fransa’daki koruma, İber sistemini ağdan ayırdı ve dalgayı kesti; batarya gücü zayıf olduğu için İspanya ile Portekiz karanlıkta kaldı.

Türkiye, ENTSO-E’nin doğu ucunda ama bu ağa dolaylı bağlı. Riskimiz düşük, fakat çok büyük bir arıza Balkanları aşarsa bize de sıçrayabilir.

Çözüm Fosil Yakıtlar Değil, Dirençli Ağlar

Yenilenebilir kaynaklar iklim krizine karşı vazgeçilmezdir; sorun güneş ya da rüzgârda değil, onları destekleyecek altyapının eksikliğindedir. Yol haritası açık:

1. Depolama kapasitesini büyütmek – gigavat ölçeğinde batarya ve pompajlı hidro projeleri.
2. Mikro-şebeke mimarisi kurmak – sanayi bölgelerini ve kampüsleri bağımsız çalışabilir tasarlamak.
3. Invertör ayarlarını güncellemek – dar sınırları genişleterek zincirleme kopmaları önlemek.
4. Gerçek zamanlı şebeke yazılımına yatırım yapmak – frekans ve gerilimi saniyelik izleyip dengelemek.

Güneşi suçlamak yerine, onları kesintisiz ve güvenilir kılacak bu dört adımı hızla atmak hem iklim hem enerji güvenliği için en temiz ve mantıklı seçenek gibi duruyor.

Yatırımları gezegeni öldüren değil, akıllı çözümlere yapmamızın zamanı geldi de geçti bile.

• ENTSO-E – Iberian Peninsula Frequency Disturbance Situation Report (30 Nisan 2025)
• Reuters – “Spain and Portugal search for answers after biggest blackout” (29 Nisan 2025)
• IEA – Batteries and Secure Energy Transitions (Rapor, 2023)

Almanya’ taş ocağından kalma bir gölcük güneş panelleri kurmak için kullanıldı.

Hızlı kurulumu ile dikkat çeken paneller 3 MW elektrik üretebilecek, bu da en az bin eve elektrik sağlama kapasitesine sahip.

Almanya’nın batısında bulunan Haltern kasabasındaki taş ocağına kurulan bu güneş panelinin özelliği modüler bir yapıda olması.

5800 modülün 360 yüzer ayakta taşındığı güneş santrali bu ay sonunda devreye alınacak ve yıllık 1100 ton karbondioksit salımının önüne geçebilecek.

Özellikle Rusya ile yaşanan enerji krizinde bir çözüm olarak gösterilen bu paneller, elektrik üretimi ile fosil yakıtların bağını kırmaya çalışıyor.

Bu şekilde atıl su kaynakları üzerine kurulacak güneş enerjisi panelleri aslında daha çevre dostu ve hızlı modüler kurulumu ile de düşük maliyetli.

Almanya’da su kaynakları üzerine kurulabilecek güneş enerjisi santrallerinin potansiyelinin 20 GW olduğu belirtiliyor.

Kaynak: WEF

İsviçreli ClimeWorks ve İzlandalı Carbfix şirketleri, dünyanın en büyük karbon yakalama tesisini İzlanda’da açtı. Tesis havadan her yıl 4 bin ton karbondioksit yakalayabiliyor. Bu yaklaşık bin kişinin yıllık karbon salımı kadar.

Orca isimli bu karbon yakalama tesisi, U şeklinde 8 adet çelik kutudan oluşmakta. Nakliye konteynırı büyüklüğündeki bu kutuların içindeki fanlar, havayı içeri çekip filtrelerden geçirmekte.

İçeriye verilen ısı, daha sonra bu filtrelerden karbondioksiti ayırıp, su ile birleştirip, toprağın derinliklerine itiyor. Burada depolanan karbondioksit bazalt taşı ile tepkimeye geçerek iki yıl içinde taşlaşıyor.

Hakkını vermek lazım, oldukça yaratıcı bu teknoloji, havada yok edilemeyen karbondioksiti, başka bir yapıya çevirerek depolayabiliyor. Buna ek olarak jeotermal enerji ile çalıştığı için çevreci puanları da artıyor.

Orca bu özellikleri sayesinde, tüm kullanım ömrü boyunca, yani inşaattan, işletmeye ve yıkımına kadar ki tüm işlemler ile, yakaladığı karbonun sadece %10’unu salacak, yani %90 verimlilik ile çalışacak.

Bununla beraber Orca’nın çalışma ücreti oldukça yüksek. 1 ton karbondioksiti yakalamak için 1.100 dolarlık bir faturaya sahip. Yine de şimdiden müşterileri arasında Microsoft, Shopify ve Swiss Re gibi şirketler var.

Maalesef Orca hem boyutu hem de faturası ile küresel karbon yakalama ihtiyacımıza tek başına çözüm olacağa benzemiyor.

Paris Anlaşmasına göre her yıl ortalama 8 milyon tonluk karbondioksiti havadan yakalamamız lazım. Orca maalesef şirketlerin karbon salımı yapmasına bahane yaratmaktan öteye geçemeyecek gibi.

Daha küresel ihtiyaçlar içinse uzmanlar, doğal karbon yakalama teknolojilerin daha verimli olduğunda hemfikir diyebiliriz.

Yeşil alanların artırılması, toprağın nadasa ve çıplak bırakılmaması, onarıcı tarım teknikleri hem geniş bir şekilde uygulanabiliyor hem de uygulaması milyonlarca dolarlık yatırımlar gerektirmiyor.

Orca kullandığı teknolojisi ile ilham veriyor ama arkasından bir soruyu beraber getiriyor: Değer mi?

Sıkı bir sırt çantası kullanıcısı olsam da, kabul etmek gerekir ki bazı durumlarda çantalar, bel ve omuzlara ekstra yük bindirebiliyor.

Yeni tasarlanan bir akıllı çanta ise sahip olduğu iki elastik materyal ile içindekilerin dikey hareketini azaltıp, yükünüzü %21 oranında azaltabiliyor.

Çanta bununla da kalmayıp, içindeki yeni tür bir jeneratör ile sizin enerjiniz ile elektronik eşyalarınızı şarj edebiliyor.

Daha önce de triboelektrik nanoüreteçler (TENG, mekanik enerjiyi elektriğe dönüştüren ufak cihazlar) kullanarak enerji toplayan çantalar vardı ama bu çantanın farklılığı iki elastomeri devreye sokması.

Bu ek ile yürüyüş esnasında çantanın çerçevesi ile yükü arasında meydana gelen hareket, bir TENG’in mekanik enerjiyi %14 verimle elektriğe çevirmesini sağlanmış.

Araştırmacılar çantanın kuvvetli LED’leri, bir elektrikli saati ve floresan tüpleri çalıştırabildiğini göstermişler.

Çantanın özellikle sporcular, outdoor meraklıları ve afet ile acil durumlarda çalışan görevliler için oldukça yararlı olacağı düşünülüyor.

Avusturalya’da kurulacak dünyanın en büyük bataryası 1200 MW kapasitesi ile Türkiye’deki Seyitömer Termik Santrali’nin kapasitesinin iki katına sahip.

Bu batarya daha önce Tesla tarafından yine Avusturalya’ya kurulan bataryanın rekorunu 8’e katlıyor.

Projenin sahibi CEP Enerji, bu bataryanın ülkenin dört noktasında bulunacak 2000 MW’lık batarya ağının en büyük parçası olduğunu belirtiyor.

Şirket 2,4 milyar dolarlık bu projeye başlamanın en büyük nedeninin, Avustralya’nın geçtiğimiz yıl çizdiği enerji planın verdiği güven olduğunu belirtiyor.

Özellikle elektrikli arabaların teknoloji yarışı sayesinde gelişen batarya teknolojileri artık kömür ve doğalgazın bırakabileceği bu boşluğu doldurucak seviyelere geldi.

Güneş ve rüzgar enerjisi sürdürülebilir bir enerji olsa da, dengeli olduğu söylenemez. Aşırı güneşli veya rüzgarlı bir günde üretilecek bir enerji, o sıradaki elektrik tüketiminde kendine yer bulamayabilir.

Bu dengeyi sağlamak için kurulacak bataryalar, belirli bir süre boyunca bu elektriği saklayıp, esnek bir şekilde, ihtiyaç olduğu zaman tüketim için kullanmaya sunuyorlar.

Yani aslında yenilenebilir enerjinin sürdürülebilir olması için batarya teknolojilerinin de yanında bulunması gerekiyor diyebiliriz.

Avusturalya kömür santralleri kapanıp, ülkenin büyümesi de göz önüne alınınca, 20 yıl içerisinde en az 6 bin MW “esnek” enerji santrali ihtiyacı duyacağını öngörüyor.

Bu kapasitenin batarya, pompaj depolamalı hidroelektrik, daha iyi bir altyapı kontrolü ve doğalgaz ile doldurulması planlanıyor. Bununla beraber doğalgaz projelerinin bu 20 yıllık gelecekte en pahalı yatırım olma olasılığı da göz ardı edilmemiş.

Doğalgaz aynı zamanda ihtiyacının iki katı kadar doğalgaz üretimi yapan Avusturalya için “mantıklı” bir seçenek olarak gözükmekte.

Türkiye gibi doğalgazının %99’unu yurtdışından ithal eden ve yenilenebilir enerji kapasitesi ihtiyacının üstünde olan bir ülke içinse batarya teknolojilerine yatırım çok daha mantıklı.

45. ABD başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’ı terketmesinden sonra yeni başkan Joe Biden başkanlık kararnameleri ile iklim krizine karşı yepyeni bir beyaz sayfa açtı.

Keystone botu hattının iptali, Paris İklim Anlaşmasına yeniden katılma gibi kararlara ek olarak Biden son adımını “Diğer hükümetler gibi ,… Federal hükümetin Büyük Petrol’e para dağıtması gerektiğini düşünmüyorum” diyerek attı.

Açık konuşmak gerekirse bir iklim aktivisti olarak bu cümleyi duymak beni aşırı mutlu etti. Yenilenebilir enerjinin bu kadar ucuzladığı bir dönemde fosil yakıt şirketlerinin ayakta kalma nedeninin yapılan yardımlar olduğunu söyleyebiliriz.

Küresel olarak fosil yakıt şirketlerine yaklaşık 5 trilyon dolar yardım yapılmakta. IMF’ye göre ABD’de bu yardımlar 649 milyar dolar civarında, Türkiye’de ise 64 milyar dolarlık bir yardım söz konusu.

Buradaki sorun “yardımların” ne olduğuna dair ortak bir fikir bulunmaması. Hükümetler tabii ki, şirketlere direkt nakit para vermiyor. Bu “yardımlar” vergi indirimi, ücretsiz arsa satışı veya yasal boşluklar üzerinden yapılmakta.

Ama buradaki tanımsal sorun ciddi adımlar atılmasını da zorlaştırıyor. Bu yüzden de bazı uzmanlar, Biden’ın kesebileceği yardımların oldukça kısıtlı olduğunu belirtiyor.

Buna en olarak, ABD’nin yönetim sisteminde federal hükümetler ile eyalet hükümetleri arasında bazen çok büyük farklar olabiliyor ve eyaletlerin bu şirketlere yardımları konusunda ABD başkanı çok da etkili olamamakta.

Bu yüzden Biden’ın sadece federal hükümetten gelen yardımları kesebileceği düşünülüyor. Bunun da yapılan tüm yardımların %20’si civarında olduğu belirtilmekte.

Biden da zaten “uygulanabilir yasalar” çerçevesinde bu yardımları kesebileceğini belirtmişti. Peki bunlar neler olabilir?

Fosil yakıt şirketlerinin en başta hala ödemedikleri cezaları ödemesi sağlanacak. Örnek olarak BP 2015 yılında sebebiyet verdiği Deepwater kazasında ödeyeceği 20 milyar doların 15 milyarını vergiden düşebilmişti. Biden hükümetinde bunun olmayacağı belirtiliyor.

Buna ek olarak kömür ve petrolün taşınması için yapılan yardımın, ucuza federal hükümet toprağı kiralamanın sonu gelecek.

Bu yardımlar büyük ihtimalle fosil yakıtların sonunu getirecek seviyede olmayacak. Ama bu endüstrinin imajını lekeyeceği kesin.

Sigaraya yapıldığı gibi hükümet genelinde alınmış bir kararın, lobicilerin bu endüstriye desteğini azaltacağı belirtiliyor.

Bu kararın alınmasının arkasında aslında toplum baskısı var. ABD’de giderek büyüyen iklim aktivizmi, özellikle bu konuya yönelik karşı durulması konusunda Biden’ın elini zorlamış durumda.

Bundan sonra ne olacağı ise iklim aktivizmin geleceği ile şekil alacak gibi.

2020 yılında elektrik üretiminde yenilenebilir enerji, Avrupa Birliği’nin ana kaynağı oldu. Yenilenebilir enerji, özellikle Almanya, İspanya ve Birleşik Krallık’ta bu yıl içerisinde fosil yakıt üretimini ciddi bir şekilde geçti.

Avrupa Birliği genelinde ise bu fark daha küçük oldu. Yenilenebilir enerji %38 oranında üretilirken, fosil yakıtlar %37’de kaldı. Ne olduğuna hala resmi olarak karar verilemeyen nükleer enerji ise %25’te kaldı.

Nükleer enerji üretimde yenilenebilir olsa da aslında kaynakları yenilenebilir olmadığı için doğa dostu bir enerji kaynağı olarak kabul edilmiyor. Buna rağmen, yenilenebilir enerjinin bu kadar artması sera gazında ciddi bir azalma yaşandığı anlamına geliyor.

Son 10 yılda yenilenebilir enerjinin payı %13’dan %38 seviyesine gelmiş durumda. Uzmanlar yenilenebilir enerjinin daha da akıllı yatırımlar ile daha da hızlı büyüyeceğini belirtiyor.

Avrupa Birliği 2030 yılında karbondioksit salımını yarılamayı, 2050’de ise bir şekilde sıfırlamayı planlıyor.

Eğer pandemi sonrası yatırımlar yenilenebilir enerjiye ve yeşil ekonomiye yönelik yapılırsa, uzmanlar bunun mümkün olabileceğini belirtiyor. Zira bu hedef için AB’nin yenilenebilir enerji kurma hızını iki katına çıkarması lazım.

Yenilenebilir enerjinin büyümesi şu an rüzgar ve güneş enerjilerinden gelmekte. Hidroelektrik santrallerindeki büyüme ise durmuş durumda.

Tabi, yenilenebilir enerji oranının artmasında, kurulu fosil yakıt enerji santrallerinin kapanması da etkili oldu. Özellikle kömür üretimi geçtiğimiz yıla göre %20, 5 yıl önceye göre ise %50 azalmış durumda.

Bu düşüşün sebebi yenilenebilir enerji kaynaklarının ucuzlamasının yanında, doğalgaza geçiş ve pandemi sürecinde elektrik ihtiyacının azalması da var.

Nükleer enerji üretimi de %10 oranında azalmış durumda. Özellikle İsveç ve Almanya ile birlikte, daha fazla ülkenin nükleer enerji santrallerini kapatması bekleniyor.

Bu oranlar ile birlikte, Avrupa Birliği’nin elektriği 5 yıl önceye göre daha temiz diyebiliriz. 2015’te 1 kWh elektrik 317 gram karbon dioksit üretirken, şimdi bu rakam 226’ya düşmüş.

Eğer yenilenebilir enerjinin yükselişi ve toplumdaki temiz enerjiye baskı böyle devam ederse, AB’nin geleceğinde bu rakamı sıfıra çekmek bile mümkün gözüküyor.

5 dakikada şarj olabilen bataryalar ilk defa fabrikada üretilebildi. Bu gelişme elektrikli araçların dizel ve benzinli araçlara karşı en zayıf kısmını da güçlendirmiş oldu.

İklim krizine karşı “elektriklendirme” adımlarından, dizel ve benzinli araçların elektrikli bataryalara dönüşmesi çok büyük bir öneme sahip.

Merkezi İsrail’de bulunan StoreDot bu geçişi kolaylaştırmak için, elektrikli araçların şarj süresini kısaltan yeni bir lityum-iyon bataryası tasarladı.

Çin’de Eve Energy tarafından üretilen bu bataryalar, farklı ürünler için kullanılabiliyor ve elektrikli araçlar için üretilenler 5 dakikada şarj olabiliyor.

Ama bunun için şimdilik evdeki priziniz yeterli değil. Bataryalar, çoğu elektrikli araç şarj noktalarında bulunan yüksek güçlü akıma ihtiyaç duymakta.

Bu yüksek güçlü akım ile şarj olan bataryalar 5 dakikalık şarj ile ortalama 160 kmlik menzile imkan sağlayacak.

Elektrikli araçlar hakkında endişelerinden birisi menzil problemi. Aslında artık tek şarjda 400 km kadar gidebilen Hyundai KONA gibi araçlar Türkiye’ye de gelmiş durumda.

Bununla beraber elektrikli araçların gelişimi genelde gündem dışı kalmakta. 2030 yılında İngiltere, Norveç, Fransa ve hata Hindistan gibi ülkeler, yeni araçların tamamı ile elektrikli araçlar olarak satılmasına yönelik yasa tasarılarını hazırlamış durumda.

Eğer araçların şarjı eski benzinli araçlar gibi bu derecede kısa bir sürede yapılırsa, elektrikli araçlara geçiş kesinlikle daha kolay olacaktır.

Şimdiden BP ve Samsung gibi şirketletden, 130 milyon dolar yatırım alan bu teknoloji, yarı iletken germanyum nanoparçalar ile iyonların daha hızlı ve kolay hareket edilmesi ile sağlanmış. İleride silikon parçalar ile bataryaların daha da ucuzlaması planlanıyor.

Yapılan çalışmalar, elektrikli araçların kullandığı enerjinin önemli bir kısmı fosil yakıtlardan gelse bile uzun dönemde benzinli araçlardan daha çevreci olduğunu ortaya koyuyor.(1)

Türkiye’de şu an her ilde en az bir elektrli şarj noktası bulunmakta. 5 şirketin kurduğu iki bini aşan şarj noktasından en 205’i İstanbul’da bulunmakta.

İnsanlık tarihinin en ucuz enerji kaynağı artık güneş enerjisi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın yayınladığı yeni rapor, finans kaynaklarına ulaşımın kolaylaşması ile güneş enerjisinin bu seviyeye geldiğini belirtti.

Hatta 2040 için planlanan Dünya Enerji Görünümü raporunda, güneş enerjisinin payı da %43 oranında arttı.

Zira şu andaki fiyatlar, daha önceki yapılan tahminlerden Avrupa’da yaklaşık %4, Çin’de %5 ve Hindistan’da %10 daha ucuz durumda.

Bu aslında düşündüğümüzden çok daha büyük bir haber. Çünkü, dünyanın enerji yapısını hala finansal kararlar belirliyor.

Küresel pazarda güneş enerjisinin fiyatları kömür ve doğalgazdan çok daha düşük bir seviyeye gelmiş durumda.

Örnek olarak, Avrupa Birliği’nde, güneş enerjisi fiyatları MW/saat başına 30 ile 60 dolar arasında iken, kömür fiyatları 60 ile 120, doğalgaz fiyatları 60 ile 90 dolar arasında.

Güneş enerjisinin fiyatının gelişen teknoloji ile beraber daha da ucuzlaması bekleniyor. Daha ucuz teknoloji ve daha iyi finans kaynakları ile beraber, yatırımcıların buraya yöneleceği de aşikar.

Böylelikle 10 yıl içerisinde yenilenebilir enerjinin payının hızla artması, kömür ve doğalgazın ise aynı hızda azalması bekleniyor.

Biliminsanları, geçtiğimiz günlerde thermocells adı verilen bir teknoloji geliştirdi. Isıl piller olarak da adlandırabileceğimiz bu teknoloji, fazla ısıyı yenilenebilir enerjiye çevirebiliyor.

Uzmanlar bu teknoloji ile birlikte, taşınabilir piller üreterek, yüzeylerden gelen fazla ısıyı kullanmayı hedefliyor.

Isı farkları ile orataya çıkan termal elektriği kullanabilecek bu buluş, insan vücudunu da kaynak olarak kullanabiliyor.

İnsanlar için giyilebilir bir teknoloji olarak uygulanabilecek thermocell, daha önce düşük enerji üretimi yüzünden göz ardı ediliyordu.

Ama Moskova’da bulunan Ulusal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde görevli biliminsanları, bu yeni ısıl pillerde, boş nikel mikroküre bazlı nikel oksit elektrotlar kullandıklarını belitti.

Uzmanlar bu teknoloji ile cihazların verimliliğini artırıp, dengede tutmuş. Oldukça ucuz olan bu teknoloji, ileride süper verimli pillerin yapımında bile kullanılabilir.

Süper piller, güneş enerjisini ve rüzgar enerjisini uzun süre saklayabilecek bir teknoloji. Bu eşiğin aşılması yenilenebilir enerji için bir dönüm noktası demek.

Heyecanla bekliyoruz.

Kaynak: Inhabitat

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez yenilenebilir enerji kullanımının belgelendirilmesine yönelik “Yeşil Tarife” uygulamasının ağustos ayında başlayabileceğini açıkladı.

Uygulamanın yerli ve yenilenebilir enerjinin kullanımını teşvik etmek ve çevre duyarlılığı fazla olan vatandaşları yenilenebilir enerjiye yönlendirmek için geliştirildiğini belirtildi.

‘YETA’ ile beraber tüketiciler,‘ben sadece yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriği kullanmak istiyorum’ diyebilecek. Elektrik tedarikçileri üzerinden bu seçimleri yapanlar için daha sonra özel bir fatura ve özel bir tarife düzenlenmiş olacak.

Gönüllü bir uygulama olacak YETA tarifesini kullanan ev ve iş yerleri için özel bir sertifika verilmesi de planlanıyor.

Dönmez, özellikle 6.500 MW’lık lisanssız yenilenebilir enerji kaynağına dikkat çekerek, üretimden sonra tüketime yönelik de çözümler sunmak amacı ile bu projenin geliştiğini belirtti.

Bununla beraber, maalesef ilk zamanlarda maliyetin yüksek olacağı konusundaki şüpheler doğru çıktı. Dönmez, yenilenebilir enerji yatırımları arttıkça ve sürdükçe tüketiciye yönelik maliyetlerin de azalacağını belirtiyor.

Reklam

Bazı Avrupa ülkelerinde de bulunan bu sistemde, verilen ekstra ücretler yenilenebilir enerji yatırımına dönüyor. Böylelikle hem üreticiler hem de tüketiciler, yenilenebilir enerji kullanmak için teşvik edilmiş oluyor.

Bununla beraber, Türkiye’de çevreye zarar veren hidroelektrik santrallerinin hala bir alternatif olarak görülmesi sıkıntılı. Umudumuz bu yatırımların daha verimli olan güneş ve özellikle rüzgar santrallerine yönelmesi.

Oksijen üretiyorlar, havayı temizliyorlar, ilaç oluyorlar, şimdi de enerji üretecekler… Ağaçlar artık daha ne yapsın?

Biraz insan dostlarının ürettiği teknoloji yardımı ile olsa da, ağaçlar artık sürdürülebilir enerji kaynağı da oldu.

Ağaçların hareketlerini enerjiye çeviren anemokinetik teknolojisinin şehirlere yenilenebilir enerji sağlayabileceği belirtiliyor.

Moskova merkezli tasarımcı Alexander Altenkov, uzun süren çalışmalarından sonra, farklı ağaç dallarının rüzgara bağlı olarak farklı salınımlarını hesaplayarak, bir ile 25 cm arasındaki değişen bu hareketlerden enerji üretecek bir düzenek geliştirmeye karar verdi.

Geliştirilen prototip, şimdilik 200 milisaniyede, 0.1 amperlik bir akımla yaklaşık 3.6 voltluk bir enerji üretmeyi başardı. Şimdilik bu teknoloji, ışıklandırma ve veri toplayacak düzenekler için enerji üretebilecek derecede.

Bununla beraber ileride geliştirilebilecek prototiplerin veriminin daha da yüksek olabileceği belirtiliyor.

Kaynak: Inhabitat

Biz birincisini konuşurken, İsveç, Avusturya ve Belçika’ya da katılarak, Nisan ayından sonra tüm kömür santralleri kapanan Avrupa’nın üçüncü ülkesi oldu.

1989 yılından beridir çalışan Stockholm Exergi AB Värtaverket santralını kapatan İsveç, Mayıs ayı itibarı ile artık enerji üretimi için kömür kullanmamakta.

Aynı hafta içerisinde Avusturya da Mellach kasabasındaki 34 yıllık kömür santralini kapatarak, Belçika’dan sonra Avrupa’non ikinci kömürden özgür ülkesi oldu.

Bununla beraber, bu sayı da gittikçe büyüyeceğe benziyor. Fransa 2022, Slovakya ve Portekiz 2023, İngiltere 2024, İrlanda ve İtalya ise 2025 yılına kadar tesislerini kapatmayı hedefliyor.

Hava kirliliği konusundaki düzenlemeler ve özellikle mali sıkıntılar bu tarihlerin daha önceye çekilmesine de yol açabilir.

Uzmanlar 2017’de Avrupa’daki kömür santrallerin %40’ının zarar ederek çalıştığını belirtiyor. 2019 yılında ise yenilenebilir kaynaklar ile enerji üretmek neredeyse yarı yarıya daha ucuz.

Reklam

Maalesef, Türkiye’de bu durum çok da geçerli değil. Türkiye 2019 yılında, Çin’den sonra, dünyada inşaat öncesi aşamada en fazla kömürlü termik santral projesi bulunan ikinci ülke.

Buna ek olarak, Greenpeace Akdeniz iki yıl içinde 1 milyar 224 milyon TL teşvik alan kirli kömürlü termik santrallere kapasite mekanizması adı altında verilen teşviklere karşı Danıştay’da dava açmıştı.

Sosyal mesafe döneminin ikinci ayına yaklaştığımız şu günlerde, evlerde yapacak şeyler giderek azalınca hiç açılmayan çekmeceleri karıştırmaya başladım.

Eski defterler ve fotoğraflar güzel hatıralar getirsede, bir şey çok sinirimi bozdu: Eski kulaklıklar, şarj kabloları, fareler ve hatta eski bir iki telefon.

Aklımda; çöpe atmayım, yedek bulunsun tarzı bir düşünce ile çekmeceye koyduğum bu ürünler, artık birikerek kendi başlarına bir çekmece kaplamaya başladı bile.

Eminim ki bu durumda olan tek ben değilim. Zira, Türkiye’de her yıl 600.000 Tonu aşkın elektronik atık oluşuyor. İşin kötüsü bu atıkların sadece %5’i geri dönüştürülebiliyor.

Elektronik atıkların geri dönüşmeden çöpe gitmesi ise ayrı bir tehlike. Bu atıklarıdaki kurşun, cıva, brom ve krom gibi zehirli materyalleri insan ve doğa sağlığının zarar görmesine sebep oluyor.

Buna ek olarak, çok büyük bir ekonomik kaynak yok oluyor, zira bu m bu ürünler içerisinde demirden altına, bakırdan gümüşe, kurşundan palladyuma kadar birçok maden içermekte.

Bu rakam o kadar yüksek ki araştırmalar, geri dönüşümden elde edilen altının, artık, madencilik ile çıkarılan altından daha ucuza mal edilebileceğini belirtiyor.

Bu konuda daha önceden hazırladığım içeriğe aşağıdaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.

İşte bu soruna çözümler ararken, Elektronik Atıkların Geri Dönüşümünü Destekleme Derneği (EAGD)’nin geliştirdiği EMPACT adlı app’de denk geldim.

Android ve iPhone için geliştirilmiş EMPACT uygulamasını indirip bağışlamak istediğiniz elektronik atıklarınızın içeriğini girdikten sonra, uygulama size birbirinden güzel seçenekler sunuyor.

Bozuk saç kurutma makineniz karşılığında TEMA ile bir fidan dikebilir, eski tüplü televizyonunuzu verip LED lamba alabilir, eski bilgisayarınızı ihtiyacı olan köy okullarına gönderebilir veya Good4Trust’ta EMPACT’in online satış sitesi üzerinden yenilenmiş bir elektronik eşyayı indirimli olarak satın alabilirsiniz.

Üstelik atıkların fotoğrafı ve adresinizi uygulama aracılığı ile ilettikten sonra, bu atıklar evinizden ücretsiz olarak alınıyor.

Uygulamayı Android telefonlar için buraya tıklayarak, iPhone telefonlar için buraya tıklayarak indirebilirsiniz.

2019’da elektrik üretimi için kurulan santrallerin üçte ikisinin yenilenebilir enerji kaynaklı olması yeni bir rekora imza attı.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayınlanan yeni bir rapor aynı zamanda bir başka eşiğin geçildiğini; güneş, rüzgar ve diğer yenilenebilir teknolojilerinin enerji üretiminin üçte birini sağladığını göstermekte.

Son 10 yılda yenilenebilir enerjiye 3 trilyon dolar yatırım yapılmış olsa da, IRENA iklim krizinin önüne geçmek için bu yatırımın 2030 yılında iki katına çıkması gerektiğini belirtiyor.

Ajans, bunun için koronavirüs sonrası ekonominin düzelmesi için yapılacak yatırımların fosil yakıtlar yerine sürdürülebilir gelişme odaklı ve uzun vadeli olmasını önermekte.

Koronavirüs salgını sırasında darbe alan petrol ülkelerine IRENA, yenilenebilir enerjinin oynaklık gösteren enerji pazarında yalıtım görevi gördüğünü altını çizerek belirtiyor.

Güneş ve rüzgar enerjisinin dünyanın üçte ikisi için en ucuz enerji yatırımı olduğunu da bir kez daha belirtmekte fayda var.

Reklam

Zira, fosil yakıtla çalışan santraller ABD ve AB’de düşüşte; yani kapanan santrallerin sayısı yeni açılanlardan çok daha fazla.

Ama Asya, Orta Doğu ve Afrika’da kömür ve doğalgaz santralleri açılmaya devam etmekte.

Rapora göre, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesi ise bu dönemde 2373 MW artış göstermiş. Artışı özellikle güneş, rüzgar ve biyoyakıtlarda görüyoruz.

Şubat ayı itibari ile Türkiye’nin hidroelektrik enerji santralleri de dahil yenilenebilir enerji santralleri, elektriğimizin %49’unu üretmekte. Bu rakam geçtiğimiz yıla göre %1 oranında artmış.

Kaynak: The Guardian, EİGM, IRENA

Geliştirilen uygulama ile hem telefonun kilit ekranından hem de uygulama içinden ulaşılacak reklamların izlenmesi ile elde edilen gelirin %100’ü Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’na aktarılıyor.

Uygulama 17 başlıkta toplanan Sürdürülebilir Kalkınma içim Küresel Amaçlar’a odaklanmakta. Küresel Amaçlar’da, açlığın ve fakirliğin bitirilmesi, temiz su ve sıhhi tesisat, temiz enerji, eşitsizliklerin azaltılması ve iklim krizi gibi hedefler var.

Uygulama ise Birleşmiş Milletler Kalkınma programı üzerinden kullanıcıların bu hedeflere hem dolaylı hem de direkt yoldan bağış yapmasını sağlayacak bir aracı olarak da şekil almış.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının Yöneticisi Achim Steiner, ancak bu uygulama gibi, özel sektörün, sivil toplumun ve bireylerin bir araya gelmesi ile gerçek bir etkinin yaratılacağını ve dünyamızın daha iyi bir yer olacağını belirtiyor.

Samsung ile BM’in bu birlikteliğinin amacı Sürdürülebilir Kalkınma için sadece teknolojik gelişmelerin ele alınmasını değil, aynı zamanda yeni ve küresel bir neslin de birlikte harekete geçmesini ve bu amaçlara ulaşmasını hedefliyor.

Uygulama şimdilik sadece Android telefonlarda bulunmakta, buraya tıklayarak telefonunuza indirebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için ise buraya tıklayabilirsiniz.

Feribotun 4,3 MWh’lik dev bataryası iki adet 750 kW’lık ana itici, iki adet de 250 kW manevralık yedek motora güç vermekte.

Hafif elektrik motorları, geri dönüştürülmüş kağıttan elde edilmiş mobilyaları ve alüminyum kullanılmış hafif yapısı ile Ellen, diğer elektrikli feribotlara göre 4 kat daha uzun bir menzile sahip.

Uzmanlar, elektrikli feribotun yılda 2 bin ton karbondioksit, 42 ton azot oksit ve 2,5 ton partikül salımının önüne geçeceğini belirtiyor.

22 deniz mili Türkiye için özellikle Çanakkale – İstanbul arasında giden feribotları düşündüğümüzde aslında kısa bir mesafe anlamına geliyor.

Bununla beraber benzer bir teknolojiyi kullanacak ve yolcu taşımaya yönelik kullanılacak bir elektrikli vapur, eğer aynı özelliklere sahip olursa, Beşiktaş – Kadıköy arasındaki yolculuğu 7 defa yapabilir.

Danimarka’ya göre Türkiye’de ağırlıkla fosil yakıt kullanılmasına rağmen, elektrikli motorların verimliliği, düşük verime sahip dizel motorlara göre yine ciddi oranda bir salımın önüne geçecektir.

Deniz ve hava kirliliği konusunda çok da masum olmayan bu toplu taşıma aracı bir gün yenilenebilir enerji ile çalışan elektrikli motorlara sahip olabilir mi ne dersiniz?

Bu telefonların çevreye etkilerinin büyük bir kısmı ise imalatları ve özellikle içerisindeki minerallerin elde edilmesi sırasında oluyor.

İşte Fairphone, telefonlarında kullandıkları minerallerin hem çevreye hem de çıkarıldıkları bölgeye en az etki ile üretilmesini hedefleyen bir telefon markası.

Çatışmalara hizmet eden mineraller nedir?

Fairphone’un üreticilerinden Bas van Abel, marketteki çoğu telefonun kullandıkları ürünlere dikkat etmediğini belirtiyor.

Özellikle tantalum, kalay, tungsten ve altın gibi mineraller, sadece çevreye değil, adil olmayan üretim koşulları ile topluluklar için de büyük trajedilere yol açmakta.

Öyle ki uzmanlar, 2. Dünya Savaşı’ndan sonraki en büyük katliama yol açan bu madenleri “çatışmalara hizmet eden mineraller” olarak adlandırılıyor.

Özellikle Afrika kıtasında, bu madenlerin zorba yönetimleri ve isyancıları finanse ettiği belirtilmekte. Öyle ki, neredeyse 140 milyon dolarlık bu pazar, gerilla ve milis grupların gelirinin %75’ini sağlıyor olabilir.

Böyle bir ekonomik kaynağı değerlendirmekten kaçınmayan gerilla grupları, işçi toplamak adına yerleşim yerlerine saldırıp, güçlü erkekleri madenlerde köle, kadınları seks işçisi ve çocukları ise orduları için asker olmaya zorlamakta.

Bu ve benzeri çatışmalar kıta içerisinde yaklaşık 5 milyon kişinin ölümüne sebebiyet verdiği düşünülüyor.

Her ne kadar Apple ve Google gibi büyük şirketler bu konuda adımlar atmış olsa da, maalesef üreticiler yoğun talebi karşılayacak “adil madenleri” bulmakta zorluk çekiyor.

Adil madenler nedir?

Özellikle Avrupa Birliği tarafından çıkarılan yasalar ile artık şirketler bu mineralleri nereden elde ettiğini göstermek ve sertifikalandırmak zorunda.

O yüzden, hem “çatışmaya hizmet etmeyen” minerallerin elde edildiği hem adil ücretlerin ve sağlık koşullarının olduğu, hem de çevreye olan etkilerinin azaltıldığı madenlere adil madenler diyebiliriz.

Zira bu madenlerin çevreye olan etkileri de küçümsenecek gibi değil. Ülkemizde de Kazdağları örneğinde gördüğümüz gibi altın çıkarımı çok büyük çevresel problemlere yol açıyor.

Fairphone’un farkı ne?

Fairphone, tersine mühendislik ile telefondaki tüm özelliklerin yeniden yapılandırmasını sağlamış.

Özellikle kalay, tantalum ve bakır madenleri konusunda adil ve etik ticaret sertifikalarını elinde bulunduran şirket, artık tungsten ve altın minerallerini de adil madenlerden almakta. Buna ek olarak telefonun plastiklerinin büyük bir kısmı geri dönüştürülmüş plastiklerden elde edilmiş.

Ama bence bu telefonun en radikal özelliği telefonun parçalarına ulaşılabilir olması. Bu özelliği ile küçük bir vida ile telefonun bozulan parçalarını ayrı ayrı değiştirmek mümkün.

Yani artık telefonunuzun pili bozulduğunda tüm telefonu atmak zorunda değilsiniz. Bu özelliği ile Fairphone 3, dünyanın “modüler ve döngüsel” olan nadir telefonlarından biri.

Telefon geeklerine Fairphone 3’ün özellikleri

Telefon Android 9 işletim sistemini, Qualcomm Snapdragon 632 çipi ile çalıştırıyor. Çift kamerası az ışıkta yüksek kaliteli fotoğraflar çekecek kadar iyi ve Google’ın Pixel 3a XL sistemini kullanmakta.

64 GB’lık belleği microSD kardkar ile artırılabiliyor. Telefonda aynı zamanda parmak izi okuyucu, kablosuz şarj özelliği, NFC desteği ve herkesin favorisi 3,5 mm kulaklık jakı da bulunmakta.

Fairphone için yapılan en iyi yorumlardan biri ise dünyanın en iyi telefonu olmadığı ama iyi bir dünyanın telefonu olduğu olsa gerek.

Fairphone’u Türkiye’de satın almak mümkün mü?

450€ fiyatı ile şu anda Türkiye’de Fairphone’u satan bir mağaza bulunmamakta ve maalesef telefonun artık Türkiye’ye de gönderimi yok.

Geçtiğimiz yıllarda gönderimi olan telefonun bu sefer niye gönderim yapamadığını kendilerine sordum cevap geldikten sonra bu bilgiyi güncelleyeceğim.

Ama zaten Fairphone’nun amacı zengin olmak ya da milyonlarca telefon satmak değil. Aslında protesto amacı ile kurulmuş bu şirket bu konuda insanların bilgilenmesini ve sektörün değişmesini istiyor.

Bilinçli tüketimin de amaçlarında biri bu; oldukça iyi özelliklere sahip bu telefon hem harika fotoğraflar çekip, Instagrama koyuyor, hem de elinizde sektörün değişebileceğine dair somut bir kanıt oluyor.

Farklı bir dünya mümkün diyenlere sevgi ile…

Kaynak: TechRadar, Digital Trends

Genellikle dizel kamyonetlerden satış yapan İngilizlerin ünlü dondurma kamyonetlerini Nissan, bu özel günde 21. yüzyıl için yeniden yorumlamış.

Dondurmayı soğuk tutmak için tüm gün çalışan motoru yüzünden bu kamyonetlerin karbon emisyonu oldukça yüksek. Nissan ise çözümü güneş panellerinde, geri dönüştürülmüş bataryada ve elektrikli motorda bulmuş.

Nissan’ın elektrikli hafif ticari modeli olan e-NV200 ile araç 40 kWh bataryaya sahip bir elektrikli motor ile yol alırken, dondurma için kurulan prototip düzenek Nissan’ın taşınabilir güç paketi ROAM tarafından destekleniyor.

ROAM’un bir diğer özelliği ise bataryalarının ilk nesil Nissan araçlardan toplanıp yeniden değerlendirilmesi. Böylelikle bataryalar hem geri dönüştürülmüş, hem de döngüsel sistemde yerini yeniden kazanmış oluyor.

ROAM sistemi ise gücünü aracın üzerindeki güneş panellerinden sağlamakta. Aracın aynı zamanda ön panelinde çift yönlü bir güç girişi var.

Bu girişten istenirse araç şarj edilebiliniyor ama eğer bataryalar dolu ve güneş panelleri çalışmakta ise araç sisteme elektrik satarak da kâr edebiliyor.

Araç aynı zamanda tek tuş ile yerini tweetleyebiliyor, dokunmatik ödeme sistemi ile kredi kartı ile ödemeye imkan sunuyor, yan paneli açılarak küçük bir “dükkan” kurulabiliyor.

Reklam

Nissan dondurmaları içinse üretimini tamamen rüzgar ve güneş enerjisi ile destekleyen Mackie’s of Scotland ile anlaşmış. Böylelikle üretimden satışa kadar tüm süreç karbon emisyonu olmadan sağlanabiliyor.

Yaz aylarında bile yağmurları ile ünlü İngiltere’de güneş enerjisi ile çalışan böyle güzel bir araç görünce insan, sahilleri neredeyse 300 gün güneş Türkiye’de neden olmasın diye kendine soruyor tabii ki.

Keşke olsa dediğim bir başka şey ise, karbon emisyonu odaklı bu prototipte dondurmanın hayvanlardan gelmemesi olabilirdi.

Karbon emisyonu açısından küresel hayvansal süt üretimi ciddi bir yere sahip, bunu yerine sütsüz ya da bitki bazlı sütlerden yapılmış dondurmalar kullanılabilirdi.

1882’de dünyanın ilk kömür santralinin açıldığı Birleşik Krallık’ta daha önce de böyle dönemler oldu ama bugün (Cuma) itibari ile ilk defa bu kadar uzun bir dönem yaşanıyor.

Ülkenin elektrik dağıtımını kontrol eden Ulusal Şebeke operatörü Fintan Slye, yenilenebilir enerji kaynaklarının çoğalması ile elektrik üretim sürecinin hızlı bir şekilde değiştiğini belirtti.

Öyle ki, Mayıs ayı Birleşik Krallık’ın güneşten en fazla enerji ürettiği ay oldu. Uzmanlar, 2019’un elektrik üretimini bakımından en “yeşil” yıl olabileceğini de belirtiyor.

Birleşik Krallık 2025’te sıfır karbon bir elektrik üretimini planlarken, yenilenebilir enerji yatırımlarını da büyük destek veriyor.

Dünyanın en büyük açık deniz rüzgar enerjisi santraline sahip ülke elektrik üretiminin %25’ini güneş enerjisinden üretme kapasitesini de barındırmakta.

Reklam

Bununla beraber Birleşik Krallık’ın en büyük elektrik üretim kaynağı olarak ilk sırada doğal gaz daha sonra ise petrol geliyor. Her ne kadar “düşük karbonlu” bir seçenek olarak tanıtılsa da uzmanlar 2050 yılında gaz emisyonlarının (1990 yılına göre) en az %80 oranında azaltılmasını öneriyor.

Bu yüzden yenilenebilir enerji yatırımları başarılı bir şekilde devam etse de, ülkede aynı zamanda enerji tüketimini azaltacak adımların atılması da uzmanların önerileri arasında.

Kaynak: Independent

Keşke kendi dairemde üretim yapabilsem diyenler için ise, Avustralyalı tasarım firması Prevalent oldukça hoş bir çözüm önerisi sunuyor.

Pencerelerin önüne asılan, origami tekniği ile tasarlanmış bu perde; katlanmış kısımlarından yansıyan güneş ışığını tutarak, hem elektrik tutuyor hem de odanıza belli bir miktar doğal ışığın girmesini sağlıyor.

Soligami isimli bu perde, artık çoğu şehirlerde yaşayan bireylerin, küresel yenilenebilir enerjiye dönüş hareketinde, küçük de olsa kendilerinin bir adım atmasına yardımcı oluyor.

Güneş ışığından enerji üreten perdeler aslında yeni bir fikir değil. Daha önce de güneş pillerinin direkt pencere camlarının içine yerleştiği tasarımlar hala kullanılıyor, ama bu tasarımların en büyük problemi evin içerisine giren ışığı engellemesi.

Reklam

Prevalant ise küçük bir miktar elektrik üretimi yapacak bir sistemin, evinize girecek doğal ışığı %50 oranında engellemesini oldukça mantıksız bulduğu belirtiyor.

Soligami’nin özel tasarımı ise bazı durumlarda odaları daha da aydınlık yapabiliyor. Zaten bu tasarımın esinlendiği bazı ürünlerin arkasında da ofislere daha fazla ışık girmesini sağlayan panjurlar bulunmakta.

Soligami, güneş panelleri gibi üstüne gelen güneş ışıklarını dışarıya yansıtmak yerine, bu ışığı odanıza taşıyor. Ayrıca origami tekniği ile daha fazla yüzey alanı yaratarak, normalden daha fazla elektrik üretilmesini sağlıyor.

Ürünün ne kadar elektrik üreteceği ise, apartmanınızın sahip olduğu pencere sayısı ve büyüklüğüne, hatta güneşin geldiği açıya bile bağlı. Ama şirket apartmanda yaşayanlar için, elektrik faturalarının “hatırı sayılır” bir oranda düşeceğini belirtiyor.

Kaynak: Fast Company

Japonya’nın liderliğinde kamu ve özel kurumların oluşturduğu bir konsorsiyum tarafından üstlenilen projenin maliyetinin ilk tahminlerin iki katına çıkarak yaklaşık 5 trilyon yene, (44 milyar dolar) yükseldiği bildirildi.

Bu durum, projenin birincil müteahhidi olan Mitsubishi Heavy Industries Ltd ve diğer ortaklarının projeyi sürdürmesini güçleştiriyor.

Fukişima’dan sonra masraflar arttı

Nikkei, maliyet artışının temel nedenlerinin 2011 yılında Japonya’daki Fukushima Daichi nükleer santralinde meydana gelen nükleer kazanın ardından daha yüksek standartlarda güvenlik önlemleri mecburiyeti ve Türk Lirası’nda yaşanan değer kaybı olduğunu yazdı.

Proje, Japonya’nın altyapı ihracı alanında model gördüğü bir girişim olarak görülüyordu. BU yatırımın iptal olması aynı zamanda Japonya’ya da büyük darbe oldu.

2013’den beridir konuşulmakta

Türkiye ile Mitsubishi Heavy liderliğindeki konsorsiyum Sinop’ta 4 nükleer reaktörden oluşan santral kurulması için 2013’te anlaşmışlardı.

İnşaatın 2017’de başlaması ve ilk reaktörün 2023’te faaliyete geçmesi planlanıyordu.

EAST temelinde suni bir güneş olarak tasarlanmış bir reaktör ve güneşten neredeyse 6 kat daha fazla sıcaklığa ulaşan bu reaktör ileride nükleer füzyondan enerji üretmeyi planlıyor.

Nükleer füzyon nedir?

Nükleer füzyon(kaynaşım) güneşte gerçekleşen ve ısı ve ışık üretmesine yol açan bir fiziksel süreç. Bu süreç iki hidrojen çekirdeği birleşmesi ile gerçekleşiyor ve ortaya muazzam derecede bir enerji çıkıyor.

Biliminsanları bu enerjiyi üretmeye çalışarak, neredeyse sonsuz kaynaklı bir enerji üretmeye çalışmakta. EAST’de manyetik alanları kullanarak plazmaları dengeli bir şekilde nükleer füzyon üretmek için kontrol ediyor.

Hedef daha dengeli ve uzun süreli bir tepkime

Kısa bir süre gerçekleşmiş de olsa 100 milyon°C EAST ve nükleer füzyon için büyük bir adım, zira biliminsanları bu sıcaklığın Dünya’da bir nükleer füzyon tepkimesine yol açmak için gerekli olan en düşük sıcaklık olduğuna inanıyor.

Bu yüzden biliminsanları şimdi daha dengeli ve uzun süre sürecek bir tepkime elde etmek için çalışmalara odaklanacak.

Nükleer Enerji ve Nükleer Füzyon arasındaki farklar

Nükleer Enerji sistemleri şu an da nükleer fisyonu kullanmakta ve bu durum atomlarda bölünmeye yol açıyor yani burada atom çekirdeği parçalanarak kütle numarası küçük iki çekirdeğe dönüşüyor.

Nükleer füzyon yani kaynaşma ise iki hafif elementin nükleer reaksiyonlar sonucu birleşerek daha ağır bir element oluşturmasıdır. Bu tepkime şimdiki nükleer enerji santrallerinden 4 kata kadar daha fazla enerji üretecek.

Nükleer Füzyon çevre dostu mu?

Gelecekte nükleer füzyon santrallerinde okyanuslarda bulunan hidrojen izotoplarının (döteryum ve trityum) kullanılması planlanıyor. Bu hidrojen kaynaklarından ortaya çıkan enerjinin %80’i ortaya çıkan nötronlara iletilecek ve bu nötronların çarptığı maddelerden radyoaktif maddeler üretilecek.

Füzyon’dan üretilecek radyoaktif maddelerin nükleer enerji santrallerine göre çok daha az olacağı öngörülüyor. Ama maalesef hala insanlığın ne yapacağı bilmediği radyoaktif maddeler ortaya çıkacak.

Şu an ise neredeyse 30 ülke nükleer enerji kullanmakta, 100 bin tondan fazla atık üretmekte ve sadece Finlandiya bu atıkların etkisini azaltan kalıcı bir depo kurmaya niyetli. Diğerleri ise geçici çimento ve kurşun bazlı depolarda halının altına itilmiş durumda.

Nükleer enerji kötü olabilir ama fosil yakıtlar daha kötü

Bununla beraber nükleer enerji; fosil yakıtların daha az kullanılmasını sağlayarak, kanser ve akciğer rahatsızlıklarının sayısını dikkate değer bir şekilde azaltıyor. NASA’nın yaptığı bir araştırma 1976 ve 2009 yılları arasında nükleer enerjinin 1,8 milyon ölümü engellediğini ortaya çıkarmıştı.

Kömür ve petrol sessizce ve yavaş yavaş insanlığa zarar verirken, nükleer enerjinin devasa ölçütte ve tekil kazalarının etkileri daha çok hissediliyor.

Açık konuşmak gerekirse ben de bu konuda tam ne hissedeceğimi bilmiyorum. Şu anki teknolojileri ile nükleer santraller kesinlikle uzun dönemli ve güvenli bir yatırım değil ama biliminsanları radyoaktif atıklara bir çözüm getirir ve hükumetler bu uygulamaları sonuna kadar kabul ederse sadece bir kamyon büyüklüğündeki füzyon santralleri bunu değiştirebilir.

Ama yine de “Dünya’nın neresinde rüzgar esmez, neresinde güneş parlamaz ki?” diye düşünmemek elde değil.

Karbondioksit salımı yapacak herhangi bir şey için yerimiz yok 

Guardian’a bir açıklama yapan IEA direktörü Fatih Birol, daha fazla karbondioksit salımı yapan herhangi bir şeyin kurulması için dünyanın kapasitesi olmadığını açıkladı. IEA, şu anda var olan projelere, uluslararası iklim değişikliği hedeflerinden sapmadan bir ekleme yapmanın mümkün olmadığını savunmakta.

Birol’a göre küresel ısınmayı 1,5 derece değil, 2 derecede bile sınırlandırmak için şu an gerçekleşecek tüm projelerin düşük karbon teknolojisi kullanması lazım. Bu olasılığın çok mümkün olmadığını belirten Birol, bu durumda var olan altyapının “temizlenmesi” gerektiğini açıklıyor.

Birol’a göre bunun için ise kirli enerji santrallerinin erken kapanması için teşvik verilmesi ile karbon tutacak ve saklayacak projelerin gelişmesi için yatırım yapılması gibi çözümleri uygulamak gerekmekte.

Karbon bütçemizi 22 yıl içinde tüketeceğiz

Yapılan analizler hiç bir şey yapılmasa bile karbon bütçemizin %95’ini tüketeceğimizi öngörüyor. Ama Birol’a göre yeni yatırımların olmamasını beklemek imkansız.

IEA, varolan altyapının 22 yıl içinde 550 gigaton karbondioksit salımı yapacağını öngörüyor. Bu durumda 2 derecelik bir ısınmayı geçmemek için sadece 40 gigatonluk bir limit kalıyor. Bu da dünyanın sadece bir yılda yapacağı salıma eşit.

Karbon bütçesi hakkında daha detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

IEA, 2014 ile 2016 arasında enerji üretiminden yapılan karbondioksit salımının düzleştiğini ama 2017’de başlayan bir yükselmenin olduğunu açıklıyor. Bu verilere göre yıllık karbondioksit salımının geçtiğimiz yıl gerçekleşen 32,53 gigatondan, 2040 yılında 36 gigatona çıkacağı öngörülüyor.

Birol, 2014 ile 2016’da gerçekleşen durumun geçici olduğunu, enerji pazarındaki gelişmeler ile iklim değişikliği hakkında yapılması gerekenler arasında giderek büyüyen bir kopukluk olduğunu açıklıyor.

IEA raporuna göre hava kirliliğinin azaltılması ile iklim değikliği ve küresel ısınmanın önüne geçilmesine yönelik hedeflerden oldukça uzaktayız.

Umudumuzu yitirmenin devamı değil

Bununla beraber IEA, enerji sektörünün daha çevre dostu olacağı konusunda umutlu. Rüzgar enerji santrallerinin küresel üretimdeki payının 2040 yılında %4’ten %12’ye yükseleceği belirtiliyor. Bu hali ile rüzgar nükleerden daha fazla enerji üretmiş olacak.

Güneş enerjisinin de aynı şekilde şu andaki %2’lik payını 2040 yılında %10 olacağı öngörülüyor. Aynı dönemde güneş enerjisi santrallerinin kurulumunun, kömürle çalışan santrallerden dünyanın neredeyse her noktasında daha ucuz olması bekleniyor.

Hidroelektrik enerji santralleri 2040 yılında da en büyük “düşük karbon” elektrik üreticisi olacak. Buna ek olarak enerji saklama yani batarya teknolojisinin giderlerinin de hızlı bir şekilde azalacağı belirtiliyor.

Yine de elektrik üretimi haricinde, fosil yakıtların enerji üretiminde sektörü elinde tutacağı belirtiliyor. Rapor, şu anki teknolojiler üzerinden uçak, gemi ve fabrikaların henüz “elektrik dostu teknolojilere” hazır olduğunu düşünmüyor.

Petrol teşviklerini azaltmak hakkında geri adım atılmamalı

2040 yılında küresel enerji tüketimi, dünya nüfusunun 1,7 milyar kişi ile büyümesi ve Asya’nın ekonomik büyümesi ile talepteki değişimleri yüzünden, neredeyse %25 artacak.

Fatih Birol aynı zamanda Hindistan, Endonezya ve Tayland gibi ülkelerin petrol fiyatlarının artması yüzünden fosil yakıtlara yaptıkları teşviklerin kesilmesi kararından geri dönülmesinin oldukça üzücü olduğunu belirtiyor.

Bunun iyi bir yönelim olmadığını belirten Birol, fosil yakıt teşviklerinin hükümetlerin bütçelerine çok büyük bir yük olduğunu açıklıyor.

Birol aynı zamanda gelecek 10 yılda petrol hakkında belirsiz ve gelgitli bir döneme girileceğini ve bu yüzden enerji ve jeopolitik gerçekler arasındaki bağın giderek daralmasından ve karmaşıklaşmasından endişe duyduğununu açıklıyor.

Bu şu anlama geliyor: Fosil yakıtlar daha sonra ısı ve enerji elde etmek üzere saklanabiliyorlar, ama güneş enerjisi, her ne kadar son yıllarda büyük atılımlar yapıldıysa da, daha bu adımı tam anlamı ile atabilmiş değil.

Ama bu durum kısa bir süre içinde değişebilir.

Güneş termal yakıtı

İsveç’in Göteborg şehrinde bulunan Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nin çatısında, “güneş termal yakıt” adı verilen bir teknoloji, güneşten ürettiği enerjiyi 18 yıl boyunca bir yakıtın içinde tutabiliyor.

MIT ile beraber geliştirilen projedeki “sıvı”, karbon molekülleri, hidrojen ve nitrojen molekülleri ile oluşturulmuş. Güneş ışığı ile beraber bu sıvıdaki moleküller yeniden şekilleniyor ve enerjiyi tutan bir kafese dönüşüyor.

Biliminsanlarının geliştirdiği bu özel sıvı, yeniden şarj edilebilir bir pil gibi çalışmakta. Uzmanlar bu enerjiyi, daha sonra kobalt bazlı bir katalizör (tepkime kolaylaştırıcı) ekleyerek, oda sıcaklığında bile, ısı şeklinde geri elde edebiliyor.

Bu ısı şimdilik 45 dereceye kadar çıkmakta ama, biliminsanları kısa bir süre içerisinde bu ısıyı 110 dereceye çıkaracaklarına inanıyor.

Şişede günışığı, Elon Musk’ın enerji şirketi Tesla’nın ürettiği bataryaların kapasitesini şimdiden iki katına çıkarabiliyor. Daha da güzeli “bu pil” 125 defa boşaltılıp tekrar doldurulduğunda kapasitesinden hiç bir şey kaybetmemiş.

10 yıl içerisinde kullanılabilir

Biliminsanları, bu teknolojinin şu anda evdeki ısı isteyen sistemler; kombi, bulaşık ve çamaşır vs; için kullanılabileceğini belirtiliyor. Sıvı formundaki bu enerji aynı zamanda altyapı sistemleri ve hatta taşıtlar ile taşınabildiğinden, bu enerjiye ulaşımın oldukça kolay olacağı belirtiliyor.

Uzmanlar her şey umdukları gibi giderse, 10 yıl içerisinde bu teknolojiyi ticari kullanıma açabileceklerini belirtiyor.

Kaynak: MNN

ABD Ulusal Toksikoloji Programı (NTP) tarafından yapılan araştırmalar, cep telefonlarından kaynaklı radyasyonun, erkek farelerde beyin ve böbrek üstü bezlerinde kansere yol açtığına dair “belirgin kanıtlara”, kalp kanserine yol açtığa dair ise “kesin kanıtlara” ulaştı.*

Yapılan testler Mart ayından beridir ağır akademik hakem denetiminden geçiyordu. Bunun nedenlerinden biri ise hayvanlar üzerinde yapılan bu testlerin, insanların cep telefonu kullanımını tam anlamı ile yansıtamaması.

Fareler 4 kat daha fazla radyasyona maruz kaldı

Testlerde kullanılan farelerin maruz kaldığı radyasyon seviyeleri, insanların maruz kaldığı seviyelerden çok daha yüksek. Öyle ki, farelerin maruz kaldığı en yüksek iyonizan olmayan radyasyon seviyesi insanların maruz kaldığından 4 kat daha yüksek.

NTP bu seviyelerin “nadiren” oluştuğunu kabul etse de, radyo dalgalarının oluşturduğu radyasyon ile erkek farelerdeki tümörlerin birbirine bağlı olduğunu savunuyor.

Testin bir ilginç sonucu da, dişi farelerde tümör oluşmuş olsa da, uzmanların bu durumun radyasyondan oluşup oluşmadığı hakkında emin olamaması.

İyonize olmayan radyasyon nedir?

Bir çok araştırmada olduğu gibi bu araştırma da, insanların cep telefonu kullanımını yansıtamadığı için cep telefonu ile kanser arasındaki bağı açıklamada yetersiz kalmakta. Zira, cep telefonlarının yaydığı  iyonize olmayan radyasyon, röntgen ya da nükleer enerji tarafından yayılan iyonize radyasyondan oldukça farklı.

İyonize radyasyonun yüksek dozlarda kansere yol açtığına dair kesin kanıtlar olsa da, şimdiye kadar yapılan araştırmalar iyonize olmayan radyasyonun kimyasal bağları kıracak derecede enerjiye sahip olduğu konusunda hemfikir.

Bu cep telefonlarının DNA’ya zarar veremeyeceği ve kansere yol açan mutasyonlara yol açamayacağı anlamına geliyor. Ama NTP tarafından yapılan bu araştırma bu sonuçları sorguluyor.

Test yöntemleri teknolojinin çok gerisinde

Bununla beraber, NTP tarafından yapılan testler 2G bağlantı hızına göre yapılmış. 1990’larda gelişen bu teknoloji 900 megahertz radyo frekansına sahip. Yeni teknolojiler ise daha yüksek frekans hızına sahip ve bu frekanslarda radyo dalgaları vücuda daha zor nüfuz etmekte.

Şu an pazarda bulunan cep telefonlarının çoğu 5G’ye hazır olsa da, en fazla kullanılan teknoloji 3G ve 4G olarak belirtiliyor. Hatta ABD’de çoğu servis sağlayıcı 2G frekansını kapatmış durumda.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ömer Fatih Sayan’ın yaptığı açıklamaya göre Türkiye’de de 2G 2026’ya kadar kapatılmış olacak.

Fareler üzerinden yapılan testler hem etik değil, hem de yanlış sonuçlar vermekte

Buna ek olarak, çoğu araştırma artık hayvanları test objesi olarak kullanmayı bırakmış durumda. Hayvanlar üzerinde insanların eğlence ve iletişim amaçlı kullandığı bir teknolojiyi test etmek hem etik değil, hem de oldukça kibirli bir durum.

Ayrıca, hayvanlar üzerinden yapılan testlerin kesin kanıtlara ulaşmada da oldukça başarısız olduğu giderek ortaya çıkmakta. Bu yüzden, son zamanlarda uygulanan testler, in vitro adı verilen, yapay ortamda hazırlanmış doku örnekleri üzerinde yapılıyor.

Örnek olarak, fareler üzerinden cam lifleri ve kanserin bağı üzerine yapılan bir araştırma kesin bir bağ bulamazken, in vitro test yöntemi ile yapılan testler, cam liflerinin kanser yapıcı olduğu yönünde sonuçlara ulaşılmıştı.

Bir sonraki adım ne olacak?

ABD’de yapılan testler, insanlar üzerinde risk oluşumuna karar veren Amerikan Gıda ve İlaç Departmanı’na yönlendirilecek. Buradan ise nasıl bir sonuç çıkacağı pazara yön verecek.

Bununla beraber uzmanlar, şimdilik alınması gereken önlemlerin oldukça basit olduğuna dikkat çekiyor: Cep telefonlarınız size yakınken uyumayın ve mikrofonlu kulaklıklar ile telefonda konuşun.

Kaynak Quartz, WebTekno, Neavs

*Program, kanıtların kesinliği için kesin, belirgin, kuşkulu  sıfatları ile kanıt bulunamadı gibi terimler kullanıyor.

Netflix’in popüler bilim-kurgu dizisi Black Mirror’ın üçüncü sezonunun “Nosedive” (Dibe Vuruş) isimli bölümündeki “sosyal skor” uygulaması her bir bireyin aldıkları puanlara göre sosyal hayatlarında ilerlemesine veya gerilemesine yol açıyordu.

Örnek olarak, güzel bir fotoğraf paylaştığınızda kazandığınız puanlar sizin daha iyi apartmana taşınmaya yardımcı olurken, biri ile kötü bir etkileşime girdiğinizde kaybettiğiniz puanlar sizin uçağa binmenize bile engel olabiliyordu.

Bu korkutucu uygulamanın bir benzerinin ise yaklaşık 7 yıldır Çin’in Jiangu bölgesinde “pilot proje” adı altında uygulandığının haberi geliyordu.

Design Taxi’nin paylaştığı habere göre, James O’Malley isimli bağımsız gazeteci bu uygulamalardan birine bizzat şahit oldu.

James O’Malley, geçtiğimiz günlerde Pekin’den Şangay’a yaptığı seyahati sırasında, bulunduğu trende yolcuların kişisel davranışlarına dikkat etmelerine yönelik olarak yapılan bir uyarı anonsuyla karşılaştı ve bu anonsu video olarak kaydetti.

Daha sonra da bu video kaydını kişisel Twitter hesabından paylaştı. Bağımsız gazeteci, bu video kaydını paylaştığı tweet’te şu şekilde bir açıklamaya da yer verdi:

“İşte geleceğin distopik bir vizyonu: Pekin-Şangay hızlı treninde kaydettiğim gerçek bir anons.”

Here’s a dystopian vision of the future: A real announcement I recorded on the Beijing-Shanghai bullet train. (I’ve subtitled it so you can watch in silence.) pic.twitter.com/ZoRWtdcSMy

— James O’Malley (@Psythor) October 29, 2018

O’Malley’nin kaydettiği bu uyarı anonsuna gelecek olursak, anonsta tam olarak şunlar ifade ediliyor:

“Sevgili yolcular! Biletsiz seyahat eden ya da uygunsuz davranan kişiler ya da halka açık alanlarda sigara içen kişiler, yasalara göre cezalandırılacaktırlar ve bu davranış, bireysel kredi bilgi sistemine kaydedilecektir. Negatif bir kişisel kredi kaydından kaçınmak için lütfen ilgili kurallara uyun ve trendeki ve istasyondaki düzene yardımcı olun.”

Mobil cihazlara yüklenen bir eklenti ile çalışacak bu uygulamada, vatandaşlar hem sanal hem gerçek hayatlarında izlenerek değerlendiriliyor.Buradaki puanlara göre ise uygulama, vatandaşları yasal ve ahlaki uyumluluklarına göre A’dan D’ye 4 farklı kategoride sınıflandıracak.

Örneğin, İnternet ortamında yalan beyanda bulunmak, uygunsuz açıklama ve fotoğraf paylaşımı gibi davranışların her biri 50 puana kadar kesinti anlamına gelecek.

Kırmızı ışıkta karşıdan karşıya geçildi mi, faturalar zamanında ödendi mi, günde kaç saat bilgisayar başında geçirildi, hiç okulda kopya çekildi mi ya da aile değerlerine önem veriliyor mu gibi kategoriler önem kazanacak.

A, 1050 puan ve üzerinde notu olan dürüst ve örnek insanlardan oluşacakken, D kategorisini ise notu 599 puandan düşük, diğer bir ifadeyle ahlaksız ve güvenilmez insanlar oluşturacak.

Üniversitede kopya çeken veya faturalarını ödemeyenler ise güvenilir olmadıkları için ucuz kredi almayacakları gibi eş bulmakta da zorluk yaşayacaklar.

Yaşlılara yardım gibi pek çok doğruyu yapan vatandaşlara iş bulmada kolaylık, çocuklarına iyi okullara giriş kolaylığı ve eğlence organizasyonlarında öncelik tanınacak.

Burada ben zaten bunları yapmıyorum gibi bir düşünceye kapılmak oldukça basit. Ama bu kuralların istenildiği gibi değiştirilme şansı da var.

Zaten baskıcı bir yönetim anlayışına sahip olan Çin, daha da baskıcı bir toplum düzeni kurmak için bunun gibi başka uygulamaları da hayata geçirmeyi planlıyor.

Çin’de Facebook ve Twitter gibi sosyal medya uygulamaları yasaklanmış durumda ve Çinlilerin kendi ürettikleri WeChat gibi uygulamaların bütün bilgilerini devletle paylaşmaları yasak bir zorunluluk.

Türkiye’de de Demokrat Parti iktidarı döneminde başbakan Adnan Menderes tarafından kurulan siyasi oluşum olan Vatan Cephesi’ni belki hatırlayanlar vardır. DP’nin il ve ilçe teşkilatları ile gençlik kollarını bir araya getiren oluşumda, DP destekçilerinin isimleri radyodan düzenli olarak halka açıklanmaktaydı.

Kredi ihtiyacı olanlar, devlet dairelerinde bir sorunla karşılaşanlar, iş bulamayanlar Vatan Cephesi’ne katılarak iktidarın nimetlerinden yararlanmaya çalışıyorlardı. DP, Vatan Cephesi ocağı açmaları karşılığında köylere yol yapma, cami inşa etme, kredi verme gibi çeşitli vaatlerde bulunuyordu.

Toplum düzeni adı altında baskıcı rejimler bu ve benzeri uygulamaları bir şekilde uygulamaya çalıştı, Çin’de de olduğu üzere uygulanmaya devam ediyor.

Nosedive’ı The Guardian için yorumlayan Sam Wollaston’ın da dediği gibi, kabus gibi bir dünya 5 dakika uzağımızda olabilir.

Kaynaklar: Pazarlamasyon,

Ama bunun yararları da olmadı değil. Birincisi, oyunlar biraz zaman geçtikten sonra ilk başta gözden kaçan buglarından temizlendi. İkincisi ise bazı oyunlarda olduğu gibi 500 liraları gören fiyatlar, makul ve “ben naptım la” diye kendimi dövmeyecek seviyelerden düştü.

Red Dead Redemption 2’de şu an 469₺’lik fiyatı ile cüzdan deşen Jack vaziyetinde..Kayserili kanımın kaynamasına yol açan bu oyunu oynmak için affedersiniz ben biraz bekleyeceğim efenim.

Zaten, yakın zamanda Black Friday, Christmas zamanı gibi indirimler gelecek. Benim de yapacağım gibi sizi de o dönemleri beklemeye davet ediyorum.

Ha, o sırada ben ne oynayacağım, RDR yoksa dünyanın anlamı ne felan gibi varoluşsal problemler yaşayacaksanız; şu an mis gibi indirimde olan ve hepsinin fiyatı bir RDR2’ye eşit (hatta 3 lira daha ucuz) 10 müthiş oyun önerisi hazırladım.

Çoğu indirim 3 Aralık’ta bitecek o yüzden elinizi hızlı tutmakta fayda var.

Metro Redux – 134₺ PS+ Fiyatı: 32,30₺

• MetaScore: 85

En yakın arkadaşlarımdan birinin sürekli oynamamı önermesine rağmen Metro serisi ile benim tanışmam geç oldu. Hala da birinci oyunu oynuyorum. Ama bu oyun alışagelmişin dışında zorlukları ve farklı hikayesi ile oyun tarihini değiştiren oyunlardan biri.

Rusya’nın dev metro ağında, Nazileri, Komunistleri ve “hayaletler”i bile görebileceğiniz bu oyunu oynamadan tecrübe etmek bence imkansız. Oyunun 2010 yılında çıktığını göze alaraktan bazı grafik problemlerini göz ardı edip, oyunu kulaklık oynarsanız bana kesin teşekkür edersiniz.

İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

BioShock Koleksiyonu – 119₺ 69₺

• MetaScore: 84

Son 10 yıla damgasını vurmuş bu oyun serisini oynamadıysanız, Playstation için özel olarak hazırlanmış BioShock, BioShock 2, and BioShock Infinite’dan oluşan bu koleksiyonu kaçırmayın.

Oynayanlar içinse RDR2’nin fiyatı kalp krizine yol açmayan seviyelere inene kadar, Rapture ve Kolumbiya’yanın post-apokaliptik evrenine ve müthiş hikayesine geri dönüş oldukça düşük bir fiyata karşımızda. Bence şu an hem fiyat, hem de oyunlar açısından en iyi seçenek bu.

İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

HITMAN – Game of the Year Edition 269₺ 109₺

• MetaCritic: 84

Sezon mantığı ile çıkması ile biraz garip gelse de, Hitman geçtiğimiz yılın en iyi oyunlarından biri olarak seçilmişti. Hangi Game of the Year ödülünün versiyonu olduğunu tam anlamadığım bu set ise 1. sezonu ve neredeyse tüm add-onları içeriyor.

Beni çok çekmeyen gizlilik oyunu sevdalılarının kaçırdığına üzüleceği söyleyen çokça. O yüzden güzel bir alternatif olabilir.

İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

DOOM ve Wolfenstein II Seti 357₺ 122₺

• Ortalama MetaCritic:84

Wolfenstein’ı alıp, bu işin gerisini ve ilerisini getirmeyi unutanlara (bknz. ben) çok güzel bir paket gelmiş. 250₺’lik bir efsane indirimle gelen bu paket Kayserili kanımı sakinleştiren pasiflora etkisi gösteriyor.

Eski oyunlara bir anda geri dönüşleri, ve abartı Naziler ile, FPS’yi resmen tanımlayan bu oyunun modern zamanlar dönüşmüş hali sevilmeyecek gibi değil.

İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Skyrim Special Edition + Fallout 4 Game of The Year seti 307₺ 134₺

• Ortalama MetaCritic: 87

Daha bir şey demeye gerek var mı. Son dönemde Bethesda’yı Bethesda yapan iki oyun bir arada. Fallout sever biri olarak her ne kadar bu oyun kalbimi kırsa da (bunu da yazarım bir ara), bu evrene dönmek her zaman ilaç gibi geliyor.

İki oyunun toplamda 400’den fazla “Best of” ödülü var ve FRP severler için bu iki oyun, iyisi ile kötüsü ile, kendi alt kültürü için birer sembol olmuş durumda. Tüm add-onların bulunduğu bu seti kaçırmayın derim.

İndirmek için buraya tıklayabilirsiniz.

BONUS:

Cadılar Bayramı için özel diğer indirimlere buradan ulaşabilirsiniz.

Bir de bu şarkı yazıyı yazarken hep aklımdaydı, paylaşayım dedim.

Bunun farkında olan şehirlerden biri de İtalya’nın kuzeyinde bulunan Bologna. Yaklaşık bir yıldır, şehirde yaşayanların arabalarını bırakıp, doğa dostu ulaşım tercihlerini seçmesi için geliştirilmiş bir program var.

Şehirde yaşayanlar, Bella Mossa (İyi Hareket) uygulamasını indirip, doğa dostu ulaşımlarını kayıt altına alarak, topladığı puanları 100’den fazla yerel işletmede bedava bira, dondurma ve hatta sinema bileti için kullanabiliyor.

Puanlar gittiğiniz yol için değil, seçtiğiniz ulaşım türü üzerinden hesaplanarak verilmekte.Günde sadece 4 ulaşım eklemenize izin var, böylelikle sadece bir gün için değil, uzun zamanlı tercihleriniz daha çok önem kazanıyor.

Uygulama içerisinde kullanıcılar aynı zamanda liderlik için birbiri ile yarışabiliyor ve doğa dostu ulaşım tercihleri ile engellediği karbondioksit salımını görmesini sağlıyor.

Şehir planlamacısı Marco Amadori tarafından geliştirilen uygulama 2017’de yaklaşık 5 bin kişi tarafından kullanılmış. Bu kullanıcıların doğa dostu ulaşım tercihleri 3,7 milyon kilometreyi geçmiş ve kullanıcılar 100 binden fazla ödül kazanmış.

Program 6 ayda bir düzenleniyor ve şu an 3. ayında olan uygulamada 10 binden fazla kişi aktif gözükmekte. Program Avrupa Birliği ve Bologna yerel hükümeti tarafından da desteklenmekte.

Kaynak: BBC, Bella Mosa

Türkiye’nin ilk elektrikli otomobili, İstanbul’da görücüye çıktı. GEN Otomobil, elektrikli araç için 5 yıl içinde 6.5 milyon doları AR-GE’ye harcamış. Otomobilin yüzde 90’ının ‘yerli ve milli’ olduğu ifade ediliyor.

İstanbul’da Lütfi Kırdar Kongre Salonu’nda düzenlenen 3. Arge ve İnovasyon Fuarı’nda görücüye çıkan elektrikli aracın, tasarım ve yazılımları ile beraber, şasisi kaportası ve motorunun da yerli olduğu belirtiliyor.

Fuarda tanıtılan TM 480’in menzilinin 400 kilometre olduğu belirtiliyor. TM 480, 100 kilometrede 10 liralık elektrik harcıyor ve şehir şebekesinde 8 saatte, özel hızlı şarj aleti ile ise 1 saatte şarj oluyor.

Aracın motor gücü 150 kw olarak açıklanmış, bunun beygir gücü karşılığı ise 203 beygir. Aracın fiyatı 200 bin TL olarak açıklandı.

GEN Otomobil hakkında

GEN Otomobil 2014 yılında 5 kişilik bir ekiple Dr. Gürsel Güzel’in önderliğinde kurulmuş. Güzel, Yıldız Teknik Üniversitesi’nde öğretim üyesi olmasının yanında, 1993 yılında bir yazılım şirketi ile ticaret hayatına giriş yapmış.

GEN Otomobil, 3 elektrikli araç üzerinde çalışmakta. Hatchback TM-265 ve sedan TM-480 modellerinin prototipi geliştirilmişken ve hafif ticari otomobil model TM-100 şu an daha tasarım aşamasında.

Reklam

Çevreci Geek’in Yorumu

Uzun süredir “yerli ve milli” bir elektrikli otomobil yapma planları devam etmekte. Anadolu Grubu, Zorlu Grubu, Kıraça Holding, BMC ve Turkcell tarafından geliştirilen otomobilden ise uzun zamandır ses yok. Bununla beraber bu otomobilin de elektrikli olacağı konusunda haberler çıkmıştı.

%90’lara varan dış ülkelerden petrol ihracatı oranını düşürmek için bu gibi projelerin üretilmesi gerçekten önemli. Yine de kendimize bir soralım. 200 bin lira verilecek bir arabanın, düzgün bir elektrikli hızlı şarj altyapısı olmadan kullanılması ne kadar verimli olur?

TIKLAYIN: Zorlu Enerji: Hızlı şarj istasyonlarımız ile elektrikli araçlar Türkiye’yi baştan sona dolaşabilecek

Altyapı problemi neredeyse tüm sektörlerde bulunan ülkemizde, bu otomobilleri hızlı şarj altyapısı olmadan satışa sunmak, vergi indirimi de sunsanız oldukça zor olacaktır.

Şimdilik, fiyatı daha ucuz olan ve kendi kendini şarj edebilen hibrit arabalar daha iyi bir seçenek olarak gözükmekte.

Hele ki, sürdürülebilir bir şehirden bahsediyorsak, toplu taşımanın geliştirilmesi ve araç kullanımının azaltılması daha büyük önem taşımakta.

Reklam

Raporda deprem kuşağında yer alan Türkiye’de yapımı süren santralın, başta 85 kilometre ötedeki Kıbrıs olmak üzere komşu ülkelerde güvenlik endişesi yarattığına dikkat çekilmiş.

Bu yüzden Türkiye’nin Uluslararası Nükleer Güvenlik Anlaşması gereği komşularıyla proje hakkında görüş alışverişinde bulunması gerektiği raporda belirtilmiş.

Buna ek olarak Türkiye’den uluslararası çevresel etki değerlendirmesi olarak adlandırabilecek Espoo Sözleşmesi’ne de katılması talep ediliyor.

Espoo Sözleşmesi’ne taraf ülkeler, nükleer santral gibi etkisi komşulara kadar uzanan bir proje yapıyorsa, kendi ülkelerinde olduğu gibi o ülkelerde yaşayan insanların da görüşlerini almak zorunda.

Emine Nur Günay, yaptığı açıklamada, “Avrupa’da 15 yeni reaktör inşaatı devam etmektedir. 15 santral içinden sadece Akkuyu santralı gündeme getiriliyor ve rapora ekleniyor. Diğer 14 santralden neden hiç bahsedilmiyor ve önerge verilmiyor? Bunun hiçbir rasyonel açıklaması yoktur ve komiteye sunulmamıştır. Türkiye aleyhine bir girişim var” diyerek raportörlükten çekildiğini söyledi.

BirGün gazetesi için Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin raporunu inceleyen Enerji Analisti Özgür Gürbüz ise, raporun sadece Türkiye’ye karşı bir “Batı Kumpası” kurmadığını, neredeyse Avrupa’daki tüm nükleer santrallere yapılan uyarılar olduğunu belirtiyor.

Gürbüz, raporda sadece Akkuyu’dan bahsedilmediğini, Avrupa’da yaşlanan nükleer santrallerinin riskine; Belçika ve Fransa’da yaşanan terör saldırılarından sonra nükleer santrallerin hedef olma durumuna; Çernobil ve Fukuşima kazalarına, hatta nükleer santrallerin sökümü ve atık sorununa bile değinildiğine dikkat çekiyor.

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Belarus’ta yapımı süren ve Litvanya’nın başkentine 45 kilometre uzakta bulunan nükleer reaktörü de uluslararası standartlara uymadığı için eleştiriyor.

Gürbüz, Akkuyu’nun deprem bölgesi içerisinde olması, Türkiye’nin uluslararası kurallara uyumsuzluğu ve halkın görüşünü önemsememesinden dolayı kendisine özel bir madde açılmış olduğunu belirtiyor.

Mersin Büyükeceli’de, bir saat süren protestolar nedeniyle yapılamayan toplantıyı yapılmış olarak gösterildiğini hatırlatan Gürbüz, Yunanistan’dan, Bulgaristan’dan, Güney Kıbrıs’tan gelecek ciddi sorulara yanıt vermeyi tercih etmeyeceğini savunuyor.

Bununla beraber Gürbüz’e göre asıl sorulması gereken soru şu: Akkuyu’da uluslararası standartlara uygun bir nükleer santral yapmaktan neden kaçıyorsunuz?

Kaynak: BirGün

Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada Ak, 2019 sonunda Türkiye’nin her yerini elektrikli araçla dolaşabilecek şekilde bir sistem oluşturacaklarını, 10 milyon dolarlık bir yatırım ile 200 ayrı noktada hızlı şarj istasyonu kuracaklarını belirtti.

Zorlu Enerji Solutions (ZES) markasıyla kurulan hızlı şarj istasyonu modeli için Vestel Ar-Ge çalışmalarını tamamlamak üzere. Zorlu Enerji, elektrikli araçların geleceğin en önemli konularından biri olacağını ifade etti ama elektrikli araçların sayısının az olmasını hızlı şarj istasyonlarının yokluğuna bağlıyor.

Bununla beraber gelecek dönemlerde hem daha fazla şirketin elektrikli araç pazarına girmesi hem de fiyatların düşmesi bekleniyor. ABD’ye konan gümrük vergileri nedeni ile bu araçların AB, Çin ve Japonya’dan geleceğini belirten Ak, bu talebe göre projelerini de güçlendireceklerini açıkladı.

Ak, hızlı şarj istasyonlarının Jaguar marka bir elektrikli arabayı, 45 dakikada doldurduğunu ve bu batarya ile aracın 400 kilometrelik yol gidilebildiğini açıkladı.Hızlı şarj istasyonları aracı 54 liraya tam “doldurmakta” ve benzin ile dizel araçlarla karşılaştırıldığında 4 ile 5 kat tasarruf sağlıyor.

2020 sonrasındaki yatırım planları içerisine bu istasyon yatırımlarını almak durumunda kalacaklarını savunan Ak, şirket olarak yurt dışında da hızlı şarj istasyonları kurmayı planladıklarına dikkat çekti.

Zorlu’nun Vestel’in Envo Elektrikli Araç Şarj Cihazı, geçtiğimiz yıl en prestijli tasarım ödülleri arasında yer alan Red Dot ödülüne bu kategoride yarışan 5.500’den fazla ürünü geride bırakarak ulaşmıştı. Zorlu aynı zamanda İstanbul’da 51 adet Tesla ile hizmet vermeye başlayacak platform daha sonra İzmir ve Ankara’ya yayılacak 3000 elektrikli araçlık bir filo kiralama servisi üzerinde çalıştıklarını açıklamıştı.

Kaynak: AA

İstanbul’daki en yaygın 200’den fazla bitki bilgisinin kaydedildiği uygulama, kullanıcılara bitki tanımlamayı öğretmesi hedefi ile tasarlandı.

Çalışma, kullanıcıların gözlemlerinden öğrenen bir veri kaynağı özelliğine sahip. Bunun sonucu olarak ise envanter bilgisinin ortaya çıkması hedefleniyor.

Doğa Kaşifi’nin etkileşimli ve görsel tanımlama rehberini kullanarak İstanbul’da bulunan ağaç ve çalı türleri ile tanışabilirsiniz

Rehber, gözlemlediğiniz bitki türlerini yaprak, çiçek ve meyve gibi farklı kısımlarından tanımlamanıza yardımcı olur.

Doğa Kaşifi ile:

• Şehir içinde sokak veya park alanlarında karşınıza çıkan türleri konumlarını belirterek kaydedebilir ve diğer kullanıcılar ile paylaşabilirsiniz.
• Bilmediğiniz türleri, Doğa Kaşifi’nde yer alan rehber videolardan destek alarak tanımlayabilir ya da uzmanlara sorarak öğrenebilirsiniz.
• Şehir ekosistemi içerisinde karşılaştığınız ve tanımadığınız türleri çiçek, meyve, yaprak gibi farklı bitki özelliklerini kullanan rehber sorular aracılığıyla tanımlayarak sistemdeki kayıtlı türler arasından tanımlayabilirsiniz.

• Bitki türlerini birbirlerinden nasıl ayırt edebileceğinizi öğrenerek doğa gözlemlerinizde farkındalığınızı arttırabilirsiniz.
• İstanbul’un doğal alanlarının haritalarını ve bitki türlerini oluşturmada doğaya dair farkındalığınızı arttıracak yurttaş bilimi projesinin aktif bir katılımcısı olabilirsiniz.

Uygulamayı indirmek için eğer Android kullanıcısı iseniz buraya, Apple kullanıcısı iseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Göndermeleri, hikayesi, sinematik kamera açıları ve sonu ile A Way Out gerçekten tatmin etti. Özellikle 2D gibi hissedilen ama bir filme yapılan göndermede arkadaşım ve ben bir “Vaaaay be” dedik.

Oyunun senaryosunda Vincent ve Leo adlı iki karakter, bir şekilde içeri girdikleri hapishaneden kaçmaya ve Harvey’i bulmaya çalışıyorlar. Bundan daha fazlası spoiler olabilir diye yazmıyorum.

Oyun aslında tek bir hikaye olsa da aynı zamanda iki kişi ile oynanıyor ve bu iki ayrı hikaye varmış gibi hissediliyor.Biz online değil yan yana oynamayı tercih ettik ve kesinlikle size de onu öneriyorum. Oyun o kadar uzun değil yaklaşık 5 saat sürüyor.

Bu tecrübeyi beraber yaşamak da ayrı bir tecrübe. Ama oyunun sonlarına doğru online oynayanların tepkileri nasıl olurdu çok merak ettim.

Oyunda gözle görülür grafik hataları ve bazen buglar da yok değil. Hatta bir bölüme yeniden başlamak zorunda kaldık. Ama oyun hikaye üzerine kurulu olduğu için bu kısımlar oyunun kalitesini hiç bir şekilde engellemiyor.

Çevreci Geek’in geek kısmı da var bildiğiniz üzere. Burada oyun ve film-dizi önerileri, incelemeleri ve bazen de videoları olacak.

Araştırma oyuncuların %81’inde, politik görüşleri ne olursa olsun iklim değişikliğine karşı harekete geçme arzusunun arttığını gördü

Oyunun politik görüşlerin arasındaki açıkları kapattığını ve iklim değişikliği hakkında endişesi düşük bireyleri daha katılımcı yaptığını belirtiliyor. Araştırma, ulusal ve uluslararası platformda politika geliştirmek için bu rol yapma oyununun güçlü bir araç olabileceğini savunuyor.

Yapılan araştırma farklı kıtalardaki 8 farklı ülkeden, değişik yaş gruplarından ve mesleklerden 2000 kişinin iklim değişikliği hakkındaki düşüncelerini, duygusal tepkilerini ve iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkilerini azaltmak için harekete geçme isteklerini inceledi.

İnsanların bilgili bir şekilde harekete geçmesini kolaylaştırıyor

Sonuçlar ise katılımcıların iklim değişikliğine karşı yapılabilecekleri daha hızlı hayata geçirme ve iklim değişikliğinin etkileri hakkında daha fazla bilgiye sahip olma isteklerinin arttığını gösteriyor.

Massachusetts Üniversitesi’nde görevli ve baş araştırmacı Juliette Rooney Varga özellikle bireylerin harekete geçme isteklerinin kendilerini motive ettiğini belirtiyor. Varga bu araştırmanın sonundaki sorunun ise insanları bilgili bir şekilde harekete geçirmek istediğimizde gerçek hayat tecrübelerini yaşanmadan nasıl aktaracağımız olduğunu söylüyor.

Araştırmanın eş yazarı Climate Interactive’de görevli Andrew Jones ise bu soruya cevap olarak, 3 şeyi öneriyor: somut bilime dayalı bilgi, bireylerin kendi hislerini oluşturacağı bir tecrübe ve diğer bireyler ile iletişime dayalı bir sosyal etkileşim.

Dünya İklim Simülasyonu (World Climate Simulation) nedir?

Dünya İklim Simülasyonu’nda oyuncular, belirli ülkelere ayrıldıktan sonra, gelişmiş ülkelere seçilen bireyler Yeşil İklim Fonu üzerinden para yardımı ile sera gazı salımlarını azaltmaya ve diğer ülkelere iklim uyumu için yardım etmeye çalışıyor.

Gelişmiş ülkelerin ayıracağı miktarı ise diğer oyuncular ile yaşanan toplantılar, etkileşimler ve lobi çalışmaları belirliyor. Bu ayrılan miktarların yapacağı etki ise Birleşim Milletler toplantılarında da kullanılan C-ROADS adlı bir bilgisayar modeli ile oyuncular için hemen göz önüne seriliyor.

Yapılan araştırmalar, bireylere araştırmaları göstermenin işe yaramadığını gösteriyor. Uzmanlar bu yüzden Dünya İklim Simülasyonu’nda bireylerin kendi görüşlerini yansıtmasının, önerilerinin olasılıklarını görmesinin ve kendi kendine öğrenmelerinin daha etkili olduğunu savunuyor.

Simülasyonda oyuncuların ilk teklifleri geleceğe, sağlıklarına ve refahlarına olan etkiyi görünce genelde boşa düşüyor. Bir sonraki turda ise oyuncular sera gazı salımlarını azaltmak adına daha girişken davranıyor.

Dünya İklim Simülasyonu şu anda Fransa, Almanya ve Güney Kore’de okullarda resmi bir kaynak olarak kullanıyor. Oyundaki sosyal etkileşimler ise şu anda iklim hareketi için değerli bir kaynak olabilme şansına sahip. Buna ek olarak oyun ile beraber hükumetlerin de daha başarılı iklim politikaları geliştirebileceği düşünülüyor.

Kaynak: PLoS, Inhabitat

2014 Global e-Atık İzleme Raporu’na göre Türkiye ürettiği 503 bin ton elektronik atık ile 17. sırada yer alıyor. Ancak bu rakamın son yıllarda daha da arttığı düşünülmekte.

Bu kadar elektronik atık gerçekten fazla ama bu aynı zamanda sizin evinizin bir altın madeni olduğunu da gösteriyor.

Elektronik atık deyince genelde aklımıza daha büyük şeyler gelse de, cep telefonunuzdan kumandanıza, ütüden hesap makinenize kadar bir çok şey bu kategoriye giriyor. Bu atıklar genellikle birinin işine yarar denilip başkasına verilse de aslında burada büyük bir geri dönüşüm olanağı var.

Tüm bu ürünler içerisinde demirden altına, bakırdan gümüşe, kurşundan palladyuma kadar bir çok maden içermekte. Özellikle yüksek iletkenliği ve yavaş bozunma süresi yüzünden tercih edilen altın, elektronik atıklarda yüksek miktarda bulunmakta.

Bu rakam o kadar yüksek ki yeni bir araştırma artık geri dönüşümden elde edilen altının, madencilik ile çıkarılan altından daha ucuza mal edilebileceğini belirtiyor.

Çin’den Tsinghua Üniversitesi and Avustralya’dan Macquarie Üniversitesi’nden uzmanların yaptığı araştırmalar, geri dönüşüm merkezlerinin özellikle altın madenini madencilik şirketlerine göre 13 kat daha ucuza çıkarabildiğini gösteriyor.

Burada geri dönüşüm sektörüne devlet yardımları önemli bir rol oynasa da, madencilik sektörünün aldığı devlet yardımları da bir o kadar fazla.

Bunun nedeninin arkasında ise miktarlar yatıyor. Altın madenleri 1 ton toprağın içinde 5 ile 6 gram altın çıkarabilirken, geri dönüşüm merkezleri 1 ton elektronik atıktan 350 gram altını geri kazanabiliyor.

Altının aynı zamanda bir güzel özelliği de nereden geldiğine bakılmaksızın yeniden işlenebilmesi. Elektronik atıklardan gelen altın sistemde hiç bir zorluk yaratmıyor. Ama en büyük zorluk bu e-atıkların sisteme girmesi.

Türkiye’de üretilen 500 bin tonun üzerindeki e-atığın sadece 28 tonu geri dönüştürülmüş. Bu rakam neredeyse %5’e eşit. Maalesef toplumda bu atıkların geri dönüştürülebildiği ve ekonomiye yarar sağlayabileceği konusunda yeterli bir bilinç yok ama bu konuda çalışanlar var.

İkincisi büyük sorun ise bı atıkların yol açtığı çevresel problemler. Elektronik atıkların uygun şekilde geri dönüştürülmemesi kurşun, cıva, brom ve krom gibi zehirli materyallerin salınımına, insan ve doğa sağlığının zarar görmesine sebep oluyor.

Örneğin 1 floresanın içerisinde bulunan cıva 30 bin litre suyu kullanılamaz hale getiriyor. Bir çay kaşığının 70’te 1’i civa bile 80 bin m²’lik göldeki suyu kirletip yaşayan balıkların yenmesini engelliyor. 80 bin m² ise Topkapı Sarayı’nın kapladığı alana eşit.

Bu yüzden elektronik atıkların geri dönüştürülmesi içerisinde çok büyük bir potansiyeli barındırıyor.

Reklam

Ne Yapılabilir?

Bunun için iki proje göze çarpıyor. Birincisi Atıklar Orman Olsun Projesi. Projenin amacı atık elektrikli ve elektronik eşyaları çöpe atılmadan toplayıp geri dönüşüm zincirine aktarmak ve bu atıkların geri dönüşümünden elde edilecek geliri kullanılarak proje bitiminde Orman Bölge Müdürlükleri desteği ile seçilen büyük bir alanda Hatıra Ormanı oluşturmak.

Projeye bireylerden şirketlere kadar geniş bir grup katılabiliyor ama şu an sadece, İstanbul, Tekirdağ, Ankara, Edirne, Kocaeli ve Kırklareli’nden atık kabul ediliyor.

Atıkları geri kazandırmak için https://atiklarormanolsun.com/ sizin bölgenizin üstüne tıklayıp formu doldurmanız yeterli.

İkinci güzel proje ise Bir Dileğim Var Derneği. Kızını 2002 yılında lösemi hastalığa kaybeden oyuncu Alper Türedi Exitcom ile beraber çalışarak hem lösemi hastaları için hem de çevre için çok güzel bir proje geliştirmiş.

Dernek  cep telefonu, laptop, tablet gibi çalışmayan veya kullanmadıkları elektronik eşyalarını derneğe bağışlamarak ger dönüşümden elde edilecek gelirle bir konukevi inşaa etmeyi planlıyor.

Bu projeye katılmak isteyenler kendilerine en yakın kargo şirketine giderek, isim-telefon ve e-posta adreslerinin yazılı olduğu bir zarfın içinde “Bir Dileğim Var Derneği/Exitcom Recycling Tesisleri Çepni Mahallesi, Suadiye Bağdat Caddesi No:40 41170 Kartepe/Kocaeli” adresine ulaştırabilirler.

Daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

Kaynak: Verge, Hürriyet

Zephyr S insansız bir hava aracı olduğu için drone olarak adlandırılıyor . Güneşten gelen enerjiyi değerlendiren drone, sabah saatlerinde bu enerji ile hem iki pervanesine iletip hem de akülerinde depoluyor, Akşam saatlerinde ise pervaneleri depolanan bu enerji çalıştırıyor.

Zephry S teknolojisi üzerinde Airbus 2015’den beridir çalışmakta.  Ama dronenun bu modeli daha önce 2010 yılında 14 günlük hiç durmadan uçuş rekorunu kıran Zephry’e göre karmaşık bir yapılandırmadan geçmiş.

Mühendisler Zephry’in iletişim problemleri olan yerlerde orman yangınlarını ve kazaları daha iyi gözlemlemek adına kullanılabileceğini düşünüyor.

Google’ın ana şirketi Alphabet ve Facebook ise Zephyr’e benzer teknolojileri kullanarak internet bağlantısı götürmenin zor olduğu yerlerde bu teknoloji ile kablosuz bir ağ oluşturmayı planlıyor.

Güneş enerjisi ile çalışan droneların aynı zamanda Dünya’nın etrafını dolaşan binlerce uyduya alternatif olarak daha ucuz ve daha kolay uygulanabilir bir teknoloji olabileceği belirtiliyor.

Kaynak: Quartz