Daha önce de değiştirilmek istenen ormanlık alanlar ile ilgili yasalar, cumhurbaşkanlığı sisteminde “daha kolay” karar alınması için yeniden gündemde.

Yönetmelikle, orman alanlarının imara açılması konusunda Bakanlar Kurulu yerine Çevre Bakanlığı teklif hazırlayıp Cumhurbaşkanı’na sunacak. Cumhurbaşkanı orman dışına çıkarılarak imara açılacak alanların sınırını belirleyip ilan edecek.

Düzenlemeyle birlikte özellikle Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz bölgelerindeki orman alanlarında yapılaşmanın hızla artacağı belirtiliyor.

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliğe göre üzerinde en az 5 adet ev, ahır, samanlık, ambar, avlu gibi yapıların bulunduğu ormanlık alanlar ‘yerleşim yeri’ olarak tanımlandı.

Dolayısıyla orman sınırları içerisinde ahırı, samanlığı olanlar başvuru yapıp bu yerlerin imara açılmasını isteyebilecekler.

Yani artık, doğanın sınırlarını doğa değil, “partili” cumhurbaşkanları karar verecek.

Salgının uzun sürmesi durumunda gıda krizi ile yüz yüze geleceğimizi belirten Greenpeace, bunun önüne geçmek için yapılması gereken adımları ele alan bir açıklama yaptı.

Greenpeace, Türkiye de dahil olmak üzere hiçbir ülkenin uzun vadede tarım ve gıda erişimi konusunda stratejik bir planı olmadığını gözler önüne serdiğini belirtti.

Salgının devam etmesi durumunda 34 ülkenin ciddi boyutta gıda krizleri yaşayabileceğinin ve Türkiye’de de belli ürünlere erişimde sıkıntılar yaşanmasının olası olduğu belirtiliyor.

Nitekim salgın nedeniyle başlayan karantinalar ve seyahat kısıtlamaları uzadıkça olası bir gıda krizi konusunda küresel kuruluşlardan da uyarılar gelmeye başladı.

Bu uyarıların temelinde tedarik zincirinde yaşanabilecek aksaklıklar, artacak gıda fiyatları ve üretimde yaşanabilecek aksamalar bulunuyor.

Salgın ile beraber kriz doğabilir

Türkiye yıllık 44 Milyar dolarlık üretimle hali hazırda dünyada en çok tarımsal üretim yapan ilk 10 -11 ülke içinde yer almasına rağmen gıdanın üretimi kırılgan bir yapıda.

Greenpeace Akdeniz’in hazırladığı “Türkiye’nin Salgın Kapsamında Gıda Güvenliği” başlıklı rapora göre salgının devam etmesi durumunda karşı karşıya kalınabilecek gıda riskleri şöyle;

Salgın sırasında dolarda görülen artış nedeniyle soya ithalatçısı Türkiye’de, soya fiyatlarında yüzde 26’lık bir fiyat artışı olası görülüyor.

Marmara, özellikle de 370 bin ton ve yüzde 19’luk pay ile Tekirdağ, Türkiye’de ayçiçeği üretiminin en çok yapıldığı bölge. Kovid-19’un en çok etkilediği bölgenin İstanbul ve çevresi olması nedeniyle ayçiçeği veriminin etkileneceği tahmin ediliyor.

Salgın nedeniyle bahar aylarında tarımsal işgücünün yeterince olmaması 2020 sonbaharı ve 2021 için sorunlara yol açabilir.

• Salgının uzaması ve ikinci dalganın yaşanması durumunda yeni bir karantina gündeme gelirse, üretimin yoğun olduğu bölgelerden üretimin düşük olduğu bölgelere gıda ulaştırılmasında yaşanabilecek sorunlar bazı bölgelerin temel gıda ihtiyaçlarında sıkıntı yaratabilir.
• Tarım çoğu meslek gibi evden çalışmayla yönetilemeyecek bir faaliyet olduğundan özellikle Türkiye’de tarımında 65 yaş üstü kesimin yüksek oranda olduğu çiftçilerin (çiftçi yaş ortalaması 56) ve mevsimlik işçilerin bahar aylarında tarlaya gidememesi, bu aylarda ekilmesi gereken sebze ve meyvelerin üretiminde sıkıntı yaratabilir.
• Doların yükselişi ile tarım-kimyasalları ve yakıt girdisi artacağından küçük ölçekte yılda tek ürün alabilen çiftçiler maliyetler yüzünden arazi işlemeyi bırakabilir. Bu terk ediş nedeniyle üretimin azalması sonucu ihtiyacın dış kaynaklardan karşılanması gerekebilir.

‘Yerel ihtiyacını karşılayacak arazi planlaması’

Tüm bu riskleri bertaraf etmenin mümkün olduğunu söyleyen Greenpeace Akdeniz, Tarım ve Orman Bakanlığı’na bir çağrıda bulunarak hızla bir “Kriz Dönemlerinde Tarım & Gıda” planı hazırlaması ve uygulamaya koyması gerektiğini söyledi.

Buna göre Türkiye’nin kendine yeterli üretimi sağlayabilmesi için öncelikle atılması gereken adımlar şöyle;

• İthal edilen ürünlerin yerel koşullarda üretiminin planlanması,
• Gençlerin tarıma özendirilmesi,
• Verimli arazilerin tarıma (geri)kazandırılması (özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerin kendilerine yetebilecek üretimi yapabilmeleri açısından buralarda arazi geri kazanımı çok önemli),
• Her üretim bölgesinin yerel nüfusun gıda ihtiyacını karşılayacak arazi planları oluşturulması (ürün çeşitliliğinin bölgesel iklim ve arazi koşulları ile yerel kaynaklar gözetilerek planlanması),Mevsimlik işçilerin şartlarının salgın koşulları gözetilerek düzenlenmesi,
• Biyoçeşitliliğin korunması için gerekli tampon bölgelerin oluşturulması,
• Küçük üreticilerin üretime devam edebilmesi için gerekli koşulların sağlanması, üretici pazarlarının yaygınlaştırılması,
• Zengin protein muhtevası sebebiyle baklagil üretiminin öncelenmesi,
• Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait toplam 35 adet Devlet Üretme Çiftlikleri’nde salgın zamanlarında gerekli olacak stratejik gıda ürünlerinin öncelikli olarak yetiştirilmesi

Greenpeace’in imza kampanyasına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Üçüncü Havalimanı, Kuzey Marmara Otoyolu, Üçüncü Boğaz Köprüsü projeleri ile ciddi bir tahribata uğrayan Kuzey Ormanları, şimdilerde “boş” alanları çitlenmesi, inşaatlar için taş ocakları açılması ve Kanal İstanbul gibi tehlikeler ile karşı karşıya.

Sadece İstanbul değil, hızla büyüyen Kırklareli, Tekirdağ, Kocaeli, Yalova, Sakarya ve Düzce’nin de projeleri Kuzey Ormanlarının içinde planlanmakta.

23 Mart’ta Kuzey Ormanları Savunması ve Türkiye Ormancılar Derneği çağrısıyla gerçekleştirilen, Kuzey Ormanları hakkında düzenlenen ve çeşitli meslek örgütlerinin ile yaşam savunucusu yapıların destek verdiği bir konferansın sonunda “Kuzey Marmara Muhafaza Ormanı” ilan edilmesi amacıyla bir kampanyanın başlatıldığı duyuruldu.

Bu da ilginizi çekebilir

Muhafaza Ormanı kavramı Kuzey Ormanları için yeni bir adım değil aslında. Daha önce de şehrin su ihtiyaçlarının karşılanması, Avrupa’da doğal yapısını koruyamayan orman ağacı cinslerinin korunması gibi bir çok nedenle Belgrad Ormanı 1950’lerde Muhafaza Ormanı olarak ayrılmış ve bugüne kadar varlığını koruyabilmiş.

Yerleşim yerlerinin sağlığına pozitif etki sağlayan, erezyon gibi afetlerin oluşmasını engelleyen Kuzey Ormanlarının yasal olarak Muhafaza Ormanı olarak ayrılmasının önünde ise sadece politik nedenler yatmakta.

Bunun için siz de Kuzey Ormanları ve çevre dostu sivil toplum kuruluşlarının Change.org’da düzenlediği imza kampanyasına desteğinizi verebilir, Kuzey Ormanlarını Muhafaza Ormanı olarak görmek istediğinizi belirtebilirsiniz.

İmza kampanyasına destek vermek için buraya tıklayabilirsiniz.

Kaynak: Kuzey Ormanları Savunması

Küresel Limit Aşım Günü, dünyanın bize sunduğu 1 yıllık doğal kaynakları tükettiğimiz gün olarak tanımlanıyor.

Bu gün dünya genelinde 2019 yılı için 29 Temmuz olarak belirlenirken, Türkiye kaynaklarını 32 gün önce, yani 27 Haziran’da tüketti.

Bu durum, doğanın 2019 yılında üretebileceği kaynakları, bizim daha 6. ayın sonunda tüketmiş olduğumuz ve kalan 6 ayda 2020’den borç alacağımız anlamına geliyor.

Eğer dünyadaki herkes ortalama bir Türkiye vatandaşı gibi yaşıyor olsaydı; mevcut tüketimimizi karşılamak için bir dünyaya daha ihtiyaç duyacaktık. Bir başka deyişle, iki dünyamız varmış gibi tüketiyoruz.

Bununla beraber 2018’de 11 Temmuz olan ülkemizin Limit Aşım Günü, dünya ortalamasından 21 gün önceydi.

Bu da, her yıl giderek artan bir hızla kaynaklarımızı dünya ortalamasından daha hızlı tükettiğimizi gösteriyor.

Ekolojik kaynakları aşırı kullanarak limit aşımına yol açmanın sonucunda ormanlar yok oluyor, biyolojik çeşitlilik kayboluyor, balık stokları azalıyor, tatlı su kaynakları yitiriliyor, topraklarımız erozyona uğruyor, havamız kirleniyor.

Atmosferde artan karbondioksitin tetiklediği iklim değişikliği, kuraklıklar, orman yangınları, aşırı yağışlar ve benzeri olaylarla kendini giderek daha belirgin bir şekilde hissettiriyor.

WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) Genel Müdürü Aslı Pasinli, Türkiye’nin Ulusal Limit Aşım Gününün, rekor bir sıçrama ile 14 gün öne geldiğini ve yılın ilk altı ayına kaymış durumda olduğuna dikkat çekiyor.

Reklam

Pasinli’ye göre bu durum dünyamızın ekolojik çöküşünde bizlerin de rolü olduğunu gözler önüne seren ciddi bir gösterge.

Pasinli özellikle yapılacak yatırımların güneş ve rüzgâr odaklı olması, teşviklerin de kömürden bu alana kaydırılmasının atılması gereken adımlar olduğunu belirtiyor.

Biz de bireyler olarak sadece geri dönüştürerek değil, aynı zamanda elimizdekileri yeniden değerlendirerek, yeni kaynak kullanılmasına sebep olmayarak bu sürece destek verebiliriz.

En basitinden pipet, kahve bardağı, plastik su şişeleri gibi tek kullanımlık plastiklerin önüne geçmek bile ciddi anlamda etkilere sahip. Bu ürünlerin %90’ı geri dönüşmediği için sürekli kaynak harcamakta.

Bu yüzden bu ürünlerin bazılarını hiç kullanmayarak, bazıları içinse yeniden kullanılabilir termos veya cam şişe gibi alternatifleri tercih ederek doğanın kaynaklarını daha sürdürülebilir bir şekilde kullanabiliriz.

Kaynak: WWF-Türkiye

Bu tarihten önce Dünya’yı kimse bu şekilde görmemişti ve astronot Bill Anders belki de tüm zamanların en etkileyici fotoğraflarından birini çekti.

“Earthrise” (Dünya’nın Doğumu) isimli bu fotoğraf, gezegenimizi tek, kırılgan bir vaha olarak gösteriyordu.

Tek evimiz bu ama birbirimize ateş ediyoruz

Kendini kurnaz bir Soğuk Savaş askeri olarak gören Bill Anders bile bu fotoğrafın insanlığa bir mesajı olduğunu fark ettiğini söylemişti.

Anders daha sonra yaptığı açıklamada; var olan tek evimizin bu olmasına rağmen birbirimize ateş etmemizi ve nükleer silahlar ile tehdit yaratılmasını akıl almaz bulduğunu belirtmişti.

Fotoğraf öyle bir anda etkili olmadı; uzun bir süre pul olarak kullanıldı; daha sonra Time ve Life dergileri bu görseli çağ açan bir fotoğraf olarak tanımladı.

Çevre dostu harekete bir simge verdi

Görsel daha sonra 1968 ve 1972 yılında yayımlanan kendine yeterlilik, ekoloji ve alternatif eğitim konularını ele alan efsanevi Whole Earth Catalog’un kapağında kendine yer buldu.

Fotoğrafın etkisi bu sefer farklı bir role büründü, 1970 yılında ortaya çıkan ilk Dünya Günü’nde bir sembol olarak kullanıldı ve bize karanlığın içinde tek bir evimiz olduğunu ve onu korumamız gerektiğini hatırlattı.

Carl Sagan’ın da dediği gibi “uzay dediğimiz bu muazzam genişlikten, bizi kendimizi kurtarmaktan için başka bir yerden cevap gelmeyeceğini” gördük.

O yüzden bu içeriği bitiremek için hayatını bilimin yaygınlaşmasına adamış bu biliminsanı ve gökbilimcinin; benzer bir fotoğraf için, 1977’de Voyager 1’in çektiği ” soluk mavi nokta” hakkında yaptığı konuşmayı izlemek en anlamlı şeylerden biri.

O yüzden, UFO severler Japonya’dan gelen bu fotoğrafları gördüğü zaman oldukça sevinmiş olacaktır. Ama maalesef kötü bir haber verelim diğerleri gibi bu çember de insanlar tarafından yapılmış.

Çember çember sedirler

1973 yılında Japonya, deneysel ormancılık ile ilgili bir proje başlatmış. Projenin amacı ise ağaçların arasındaki mesafeyi en iyi şekilde ayarlamak ve en etkin şekilde büyümelerine yardımcı olmak olarak belirlenmiş.

Bu amaçla Japon biliminsanları, Miyazaki vilayetinde bulunan Nichinan şehrinde, sedir ağaçlarını 10 adet sırada küçükten büyüğe ve tam yuvarlak oluşturacak şekilde ekmeye başlamışlar.

Sonuçlar aydınlatıcı

Yapılan gözlemler içbükey yapıdaki bu çemberlerde, dışarıda daha az sıklıkta yetişen ağaçların daha fazla büyüdüğünü göstermiş. Çemberin içinde ise, yani ağaçların daha sık olduğu yerlerde bu ağaçların boyu daha kısa kalmış.

Japon Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanlığı’nın verilerine göre; merkezdeki en küçük ağaç ile dışarıdaki en yüksek ağaç arasında 5 metreden fazla fark oluşmuş.

Uzmanların beklediği üzere, ağaçlar daha az sık ekilince, hem su ve güneş ışığı için daha az rekabet oluşuyor, böylelikle dışarıda ağaçlar daha yüksek ve daha güçlü büyüyor.

Ama uzmanların beklemediği bir şey ise insanlardan gelen ilgi olmuş. Ağaçlar aslında kereste üretimi amacı ile bu şekilde dikilmiş, ama bu uzaylı çemberler o kadar ilgi çekmiş ki, şu an yetkililer burayı korumayı ve bir turist merkezi haline getirmeyi düşünüyorlar.

Ne diyelim, umarız burası korunur ve bir gün ziyaret etme şansı yakalarız.

Bununla beraber bu durumun etkilerini çoğunlukta görmemekteyiz. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir araştırma, bazı durumlarda bitkilere dokunmanın hormon ve genlerini etkileyecek sonuçlara yol açtığını ortaya koydu.

Hafif bir dokunma bile bitkilerin genlerini değiştiriyor

Uzmanlar bu sonuca, turpgiller familyasından Fare Kulağı Teresi adlı bitkiyi yumuşak boya fırçaları ile dokunduktan sonra biyolojik tepkilerini takip ederek ulaştı.

Avustralya’daki La Trobe Üniversitesi’nde görevli Jim Whelan; insan, hayvan, böcek ve hatta diğer bitkilerin en hafif bir şekilde dokunuşunun bile genetik değişikliklere yol açtığını belirtiyor. Yapılan çalışmalara göre dokunmadan 30 dakika sonra bitkinin genomlarının %10’u değişmekte.

Dokunmalar bitkilerin büyüme hızını yavaşlatabilir

Bitkiler tehditlerden kaçarak uzaklaşabilen canlılar değiller, bunun yerine aşırı aktif ve hassas bir bağışıklık sistemine sahipler. Bu araştırmadan önce bazı dokunuşların yararlı olabileceğini göstermişti, hatta bir örnekte insanın dokunuşunun mantarlara karşı bitkinin koruma sağlamasına sebep olmuştu.

Bununla beraber bu yeni çalışmada, bitkilerin dokunuşlara verdiği tepkinin düşünüldüğünden daha fazla kaynak harcadığı görüldü. Bu durum bitkinin büyümek için gerekli kaynaklara bazen ulaşamamasına yol açabiliyor. Hatta bazı durumlarda bitkilerin büyüme hızı %30 oranında azalmış.

Gelecekte daha dirençli bitkiler geliştirilebilir

Yine de bu alandaki çalışmalar daha dirençli bitkilerin gelişmesinde rol oynayabilir. Bazı uzmanlar özellikle buğday gibi tarım ürünleri için daha dirençli ve bu şekilde daha hızlı büyüyüp, daha fazla ürün veren bitkiler geliştirebilir.

Her ne kadar dokunmanın bitkiler üzerindeki etkisini tam olarak anlamasak da, bitkilerin bunu kesinlikle hissettiği konusunda emin olabiliriz. Daha önceki araştırmalar da, bitkilerin köklerinden kimyasallar ile birbirlerine mesajlar gönderdiklerini, yani konuştuklarını ortaya çıkarmıştı.

İnsanı farkında ve sosyal bir canlı olarak tanımlıyorsak, bitkilerin de bizden geriye kalır bir yanı yok gibi.

10 yıl süren ve 1200 biliminsanının yer aldığı bir çalışma, yerin kilometrelerce altından örnekler aldıktan sonra, burada bambaşka bir dünya olduğunu keşfetti.

Tennessee Üniversitesi’nden Prof. Karen Lloyd, araştırmanın sonuçlarının yeni bir yaşam haznesi bulmaya benzetiyor. Lloyd, biliminsanlarının farklı yaşam türlerini sürekli bulduklarını ve bunun genellikle toprağın üstünde değil altında olduğunu belirtiyor.

Yaklaşık 10 yıldır yapılan araştırmalar, toprağın altında, genellikle üst manto kısmında, 15 ile 23 milyar ton ağırlığında mikroorganizma bulunduğunu gösteriyor. Bu rakam tüm insanlığın ağırlığının 100 katından daha fazla.

Biliminsanlarının daha önce yeryüzünün altındaki katmanları araştırmaması aslında anlaşılır bir durum, zira burası karanlık, aşırı sıcak ve aşırı basınç içeren bir alan.

Ama son dönemlerde gelişen teknolojiler; daha derine inebilen delgiler ve Hubble benzeri yüksek enerjili mikroskoplar araştırmaları daha da kolaylaştırmış durumda.

O yüzden burada yaşayan canlılarda oldukça farklı şekillerde evrimleşmiş canlılardan oluşuyor. Örnek olarak iğneli Altiarchaeales adlı bakterinin yapısı o kadar farklı ki, biliminsanları onu mikrobik kara madde olarak adlandırıyor.

Tek hücreli bu canlının bir çekirdeği yok ve bunun yerine tek bir kromozomdan oluşuyor. Buna rağmen, deniz tabanının altında bulunan bu canlı, sıcaklığı 121 dereceye ulaşan hidrotermal bacaların yanında yaşamakta.

Bazı organizmalar o kadar az enerji harcamaktaki, ömürleri bin yıla kadar uzayabiliyor. Uzmanlar daha önce bu kadar az enerji ile herhangi bir yaşamın var olabileceğini düşünmüyordu.

Bu ve bunun gibi yapıda bakteriler yer yüzünün altında yaşamakta ve tüm dünyadaki bakteri türlerinin %70’ini oluşturmakta. Oldukça farklı ve zorlu yaşam koşulları altında gelişen canlılar uzmanların “yaşam” tanımını da değiştirmeye başladı.

Özellikle dünya dışı varlıklar için yapılan yorumlarda, “uzaylı” olarak tanımlanan canlıların filmlerdeki gibi değil, yerin altındaki gibi daha farklı yapılarda ortaya çıkması oldukça büyüyen bir olasılık olarak görülüyor.

Bu yüzden ilk önce biliminsanlarının neye bakacağını bulması gerekiyor, hem Dünya’da hem de başka gezegenlerde.

Kaynak: MNN

Bununla beraber tüm topraklar aynı değil. Özellikle otlak toprakları da hektar başına fazla oranda karbon depoluyor ama Güney Avrupa’daki veya Türkiye’deki gibi sıcak ve kuru bölgelerdeki toprak daha az karbon içeriyor.

Türkiye’de toprak organik madde açısından yetersiz

Atmosferdeki karbondioksit arttıkça, topraktaki bakteriler organik maddeyi daha hızlı ayrıştırır ve daha da fazla karbondioksit salımına yol açıyor. Yani kısaca anlatmak gerekirse, artan sıcaklıklar ve karbon salımı toprağın karbon tutma özelliğini kaybetmesine yol açıyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, bize aynı zamanda Türkiye topraklarının yüzde 76’sının organik madde bakımından yetersiz olduğunu hatırlatıyor.

Bunun arkasında da özellikle yanlış ve yoğun kullanılan tarım ilaçları, kimyasal gübreler, dengesiz yapılan sulama gibi faktörler sebep oluyor. Bunun için organik gübre kullanımı özendirilerek, kimyasal gübrelerin kullanımının azaltılması olumsuzlukların oluşmasını kısmen engelleyebilir.

Türkiye toprak rezervi azalan 20 ülkeden biri

Bununla beraber, Türkiye sadece organik maddelerini değil, toprağın kendisini de kaybetmekte. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre tarım arazilerinin kapladığı alan Türkiye’de 1992 yılında toplam 27,6 milyon hektar iken, 2017 yılında 23,4 milyon hektara geriledi.

TIKLAYIN: Türkiye için soğuk duş; Konya büyüklüğünde tarım alanımız kayboldu

Yani, 25 yılda yaklaşık 4 milyon hektar yani yaklaşık Konya ili büyüklüğünde tarım arazisi kaybedildi. Bunun arkasında ise tarım alanlarının amacı dışında kullanılması söz konusu.

Riskler büyük ama çözümler mümkün

Bu alanların amacı dışında kullanılması aynı zamanda selleri önleme ve sıcaklıkları düşük tutma konusunda da büyük sorunlar yaratmakta. Geçirgen toprak, büyük miktarda su depolayarak ve sıcaklıkları düşük tutarak sıcaklık dalgalarından bizi koruyor.

Avrupa Çevre Ajansı özellikle, Madrid’deki Gomeznarro Parkı’nı en başarılı değişimlerden biri olarak gösteriyor. Bu park, geçirgen yüzeyler, bitki örtüsü ve yeraltı su depolaması içerecek şekilde yeniden düzenlenmiş ve şehirde büyük bir değişim sağlanmış.

Şehir dışındaki alanlarda ise, Avrupa Çevre Ajansı kullanılmayan tarım topraklarının otlaklara dönüştürülmesini öneriyor. Yapılan çalışmalar işlenmiş toprakta organik karbonu artırmanın en hızlı yolu ekilebilir arazilerin bu otlaklara dönüşmesi olduğunu belirtiyor.

Türk Akımı nedir?

Türk Akımı, her biri 15.75 milyar metreküp doğalgaz kapasiteli olan iki ayrı hattan oluşacak. Bu hatların biri Türk pazarının ihtiyaçlarına, diğeriyse Avrupalı tüketicilerin kullanımına ayrılacak.

Boru hattı Rusya’nın Anapa kentinden Kırklareli’nin Kıyıköy sahiline uzanıyor. Daha sonra burada ikiye bölünüp, Avrupa ülkelerine bağlanacak sistem yapılan açıklamalara göre çok büyük ihtimalle Bulgaristan sınırı üzerinden Türkiye dışına çıkacak.

Yetkililere göre 30 bin, doğa savunucularına göre 1,5 milyon ağaç kesilecek

Projenin karaya çıkan kısımları için şimdiden “düzenlemeler” başlamış durumda. Proje yetkilileri boru hattının Longon Ormanlarına 15 km uzaktan geçeceğini ve resmi rakamlara göre 23 bin 562 ağacın boru hattı için, 7 bin 200 ağacın ise geçici inşaat hattı için kesildiğini belirtiyor.

Bununla beraber Sözcü’ye konu hakkında açıklamalarda bulunan Trakya Platformu Yürütme Kurulu Üyesi Murat Sevgi, boru hattını korumak için yapılacak koruma bandının ve boru hattının geçebilmesi için yapılacak köprüler, viyadükler ve tünellerin çevreye çok daha fazla zarar vereceğini öngörüyor.

Kuzey Ormanları Savunması, Don Kişot Bisiklet Kolektifi, Doğal Yaşamı Koruma (DAYKO) Vakfı ve CHP Milletvekili Mimar Burak Kaan Yılmazsoy’un Türk Akımına yönelik gerçekleştirdiği basın açıklamasına göre 1.5 milyon ağaç bu projeden etkilenecek.

Bölgenin ekonomisi doğanın dengesine bağlı

Türk Akımı aynı zamanda bölgede yaşayanlar için en büyük geçim kaynakları olan balıkçılık, tarım, ormancılık, hayvancılık, arıcılık ve turizmi de etkileyecek. Zira bu sektörler bölgenin doğasına bağlı olarak gelişmekte.

Özellikle  Karadeniz’in ben güzel sahillerinden biri olarak kabul edilen ve ekolojik turizmin gelişmeye başladığı İğneada’nın da zarar göre riski var. Boru hattı hem yerli hem de yabancı turistlerin ziyaret ettiği bir plajın içerisinden kara çıkacak.

Tek bir ülkeye bağımlı oluyoruz

Proje çevreye verdiği zararlara ek olarak ekonomik sürdürülebilirlik açısında da çok da mantıklı bir yatırım olarak görülmüyor. Türkiye’de doğal gaz tüketiminin giderek artmasına rağmen, ülkemiz zengin doğal gaz kaynaklarına sahip bir coğrafyaya sahip değil.

Bu yüzden enerji için kullandığımız doğalgazın neredeyse tamamı ithal edilmekte. Rusya ise bu ithalatın neredeyse yarısından fazlasını üstleniyor. Bu yüzden uzmanlar Türkiye’yi bir tek ülkeye daha da bağımlı hale getirecek bu projenin çok da akıl karı olmadığını belirtmekte.

Fosil yakıtlar yerine sürdürülebilir yatırımlara yönelinmesi gerekiyor

Bununla beraber, Türkiye’deki binaların yalıtımları ve altyapılarılarına yapılacak yatırımlar, her ne kadar bir fosil yakıt kaynağı olsa da kömürden daha temiz bu enerji kaynağını en azından daha az kullanmamızı sağlayabilir. Yapılan çalışmalar, düzgün yalıtım sistemleri ile konutlarda enerji tüketiminin %40 oranında azaltılabileceğini belirtiyor.

Bu da ilginizi çekebilir: Herkes Türkiye’nin politikalarını uygularsa küresel ısınma 5 dereceyi geçecek

Yine de doğalgaz kaynaklarını kullanan en büyük sektör elektrik üretimi yapan santraller. 2017 yılında tüketimin 20 milyar 483 milyon metreküpü elektrik üretim santrallerinde, 15 milyar 78 bin metreküpü sanayide ve 13 milyar 301 milyon metreküpü de konutlarda gerçekleşmiş.

Bu yüzden elektrik üretiminde de çevre dostu alternatiflere yönelerek doğal gaz tüketimini azaltmak mümkün. Özelde Kıyıköy, genelde ise Trakya, “Enerji Üretim Bölgesi” olarak anılıyor. Kıyıköy açıklarına, denizin içine rüzgar ve güneş enerjisi toplama panelleri ve tarım atıklarından biyogaz gibi farklı projeler yapılması için de değerlendirilebilecek bir alan söz konusu.

Maalesef ekonomik seçimlerin önemi burada bir kez daha ortaya çıkıyor. Bizi tek bir ülkeye bağımlı yapacak eski bir fosil yakıt kaynağı mı, yoksa bölgenin ekonomik değerlerini ve doğasını koruyacak “yerli” sürdürülebilir yatırımlar mı? Siz hangisini seçerdiniz?

Kaynak: BBC, Sözcü,

Türkiye’de iklim değişikliğine yol açan sera gazlarının %73’ü enerji sektöründen gelmekte. Bununla beraber, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılan ölçümler Türkiye’de tüketilen enerjinin yaklaşık yüzde 35’inin binalardan dolayı olduğu gösteriyor.

Aynı verilere göre binaların yalıtılması,ve daha verimli bir şekilde enerji tüketimi ile bu miktarı neredeyse yüzde 40 oranında azaltmak mümkün.

Bina yalıtımı için binaların yönetim kurullarının karar alması gerekirken, kendi evinizde alacağınız küçük önlemler ile de hem doğayı hem de cebinizi korumanız mümkün.

Reklam

1. Kombinizi sürekli açıp kapatmayın

Uzmanlar özellikle daha soğuk kış aylarında vatandaşların evden çıkarken, eve geldiklerinde kombiyi aç kapat yaptıklarını ve bu nedenle yüksek doğalgaz faturaları ödediklerini aktarıyorlar.

Eğer dışarı çıkacaksanız kombiyi kapatmak yerine kombinizin sıcaklığını sabit seviyeye almak daha kârlı olduğu belirtiliyor.

Bu durum, kombinin tekrar yüksek sıcaklıklara çıkması için sıfırdan başlamadan belirli bir tasarruf sağlamasına yol açıyor. Uzmanlar, kombilerin ilk açılış anlarındaki doğalgaz kullanımının daha fazla doluğunu belirtiyor.

2. Bir derece ile %10 tasarruf

Oda sıcaklığını 1 derece düşürmek yakıt tüketiminde ciddi tasarruf sağlıyor. Sıcaklığının çok yükseltilmesi, odadaki havanın kurumasına ve grip olma riskinin artmasına sebep olabilir.

Uzmanlar, İstanbul şartlarında oda sıcaklığını 23′ten 22′e indirmenin yaklaşık yüzde 6 ile 10 arasında bir yakıt tasarrufu anlamına geldiğini belirtiyor. Bunu ölçmek için basit bir termometreyi sürekli bulunduğunuz odalara koyabilirsiniz.

3. Radyatörlerin önünü açın, havasını alın

Çoğu evde maalesef bu duruma rastlamak mümkün. Eğer odanızda yeterli bir alan varsa, radyatörlerin etrafını boşaltarak, ısının odaya hızla dağılmasına yardımcı olabilirsiniz.

Radyatörler için yapılan kaplamalar, önünde duran mobilyalar, kurutulması için konulan çamaşırlar veya uzun perdeler, ısıyı emebilir ya da direkt olarak yayılmasını engelleyebilir.

Radyatörlerin en iyi biçimde çalışması için havasının düzenli bir şekilde boşaltılması lazım. Eğer radyatörler yeterince ısıtmıyor diye düşünüyorsanız hava boşaltma anahtarıyla vanayı yavaşça su damlayıncaya kadar çevirebilirsiniz.

Reklam

4. Soğuk havaya geçit yok

Pencerelerden veya kapılardan içeri giren soğuk havayı küçümsemeyin. Fiyatı oldukça uygun ve uygulanması oldukça basit pencere bantları ile soğuk havayı engelleyebilir, bazı durumlarda %70’e kadar tasarruf edebilirsiniz.

Bu durum dış kapılar içinde geçerli. Benzer bir şekilde kapıların altlarına ekleyebileceğiniz bu yalıtım ile yüksek oranlarda tasarruf etmek mümkün.

5. Kışın evde şortla gezmeseniz de olur

Hepimiz ilkbahar ve yazı(makul sıcaklıklarda) özlüyoruz ama kışın da şort giymeseniz olur. Özellikle anne ve babanızın sözünü dinleyip, ayağınızı ve sırtınızı sıcak tutmayı unutmayın.

Bunun için ultra kalın kazakları yerine kat kat giyinmeniz daha verimli oluyor. Zira, her bir giysi katı arasında sıcak havayı tutup sizi daha sıcak tutuyor. Yani, bir atlet ya da tişört üzerine bluz, onun üzerine fermuarlı bir hırka giydiğinizde tek bir kazak giydiğinizden daha fazla ısınırsınız. #isveçsoğuğundaöğrenilenler

Bonus Round: İçinizi sıcak tutacak çaylar

Evde yapabileceğiniz bitki çayları sizi hem sıcak tutacak hem de kış hastalıklarına karşı direncinizi artıracak.

Özellikle ıhlamur çayı nefes yollarınızı açarken, benim favorim adaçayı da enfeksiyonların etkilerini azaltmaya ve direncinizi artırmaya yardımcı olacaktır.

Bunun örneklerinden biri ise şu anda Hasankey’de yaşanıyor. Son sayısında Hasankeyfl içine alan Ilısu projesini konu alan National Geographic projeyi “en yıkıcı” baraj projelerinden biri olarak tanımlanıyor.

“Sular Altındaki Tarih” başlıklı 12 sayfalık makale ile mercek altına alan National Geographic, Hasankeyf’in Ilısu Barajı nedeniyle sular altında kalacak olmasına ve Türkiye’nin ‘barajdaki ısrarına’ odaklanıyor.

Barajlarda ısrar ediliyor

Yazar Suzy Hansen imzalı makalede, artık ekolojik dengeye verdiği zararlar nedeniyle barajların daha az tercih edilmesine rağmen neden bu denli yıkıcı sonuçları olan Ilısu ve benzeri barajlarda ısrar edildiğinin yanıtları aranıyor.

Ilısu Barajı’nda su toplanmaya başlamasıyla birlikte 300 kadar tarihi sit alanının ve onlarca yerleşim yerinin sular altında kalacağı belirtilen makalede, binlerce, kimi kuruluşlara göre on binlerce kişinin yerlerinden olacağına dikkat çekiliyor.

Bunlar arasında birçok antik, Bizans ve sonrasında İslamiyet dönemine ait eserler olduğu hatırlatılıyor.

Tarımsal alanlar tuzlu sular nedeniyle zarar gördü

Türkiye’nin barajlar üzerinden ekonomik kalkınma sağlama hedefine işaret eden Hansen, ekonomik ve sosyal olarak geri kalan bölgede barajların inşası için bu argümanın devletçe sıkça kullanıldığını dikkat çekiyor.

Hansen, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında hidroelektrik santrallerinin kurulduğu baraj göllerinden yapılan sulamalar nedeniyle ‘kalkınacağı’ iddia edilen bölgede birçok tarımsal alanın tuzlu sular nedeniyle zarar gördüğünü belirtiyor.

Hansen, eski Çevre Bakanlığı danışmanlarından olan Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin gıda hakkından sorumlu özel raportörü Hilal Elver’in sözlerine de yer veriyor.

Yapılan onca baraja rağmen 2000’li yıllarda barajların en görünen hedeflerinin tutturulamadığına dikkat çeken Elver ise “suyun yanlış kullanıldığını ve bu projelerin ne kalkınma ne de barış getirmediğini” belirtiyor.

Hansen, barajlardaki suların tuzlanması nedeniyle çok verimli tarım alanlarının harap olduğunu hatırlatırken, bitmiş olan 19 barajın 13’ünden elde edilen elektriğin de başka bölgelerde kullanıldığına dikkat çekiyor.

Ilısu Barajı projesinin tüm GAP barajları içerisinde en ‘yıkıcı’sı olduğunu vurgulayan Suzy Hansen, Dicle nehri üzerinde 250 millik bir alan boyunca tarihin ve ekolojik sistemin yok edildiğini ifade ediyor.

Su kaynakları politika aracı olarak kullanılıyor

National Geographic’teki makalede tüm zararlarına rağmen Türkiye’nin bu barajda ısrar etmesinin en önemli nedenlerinden birinin ‘su kaynaklarını elde tutma’ politikası olduğu belirtiliyor.

Hansen, kısmen Hasankeyf’te yaşayan ve ‘Hasankeyf Matters’ adlı sitenin kurucusu olan ABD vatandaşı John Crofoot’un bu konudaki görüşlerine yer veriyor.

Crofoot ise Türkiye’nin suyu Suriye ve Irak’a karşı bir silah olarak kullanabileceğine vurgu yaparken, bunun bir baskı aracı olacağına işaret ediyor.

Bir zamanlar Hasankeyf. Sözler tükendi. pic.twitter.com/i3dfOYPCF1

— özcan yüksek (@ozcanyuksek) August 15, 2018

Hansen, bu teze örnek olarak da Haziran ayında Türkiye’nin Ilısu Barajı için su tutulmasına başlanması kararını gösteriyor.

İlkbaharda Irak’taki kuraklıklar nedeniyle Dicle’nin su seviyesinin düştüğü ve Bağdat hükümetinin Ilısu’da su toplanmasına karşı lobi çalışması yaptığı hatırlatılan yazıda, Türkiye’nin sonradan Irak’ın talebini kabul ettiği belirtiliyor.

Daha büyük problemler yaşanacak

Yazıda, Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi’nin “Komşularımızın ihtiyacını kendimizinkinden önde tuttuğumuzu bir kez daha gösterdik” yönündeki ‘şantajvari’ sözleri alıntılanıyor.

Hansen, Türkiye’deki temel mantığın “Irak’ın petrolü var ama Türkiye’nin de suyu” şeklinde olduğunu ve bu suyla de ‘ne istenirse onun yapılacağı’ anlayışının olduğunu savunuyor.

Derginin 12 sayfa yer ayırdığı Ilısu ve Hasankeyf konulu yazıda, bölgede yaşayan halkın yaşadığı ve yaşayacağı sorunlara da dikkat çekiliyor.

Ayrıca makalede birkaçı hariç büyük çoğunlukla sulara gömülecek tarihi yerler de paylaşılıyor. Bununla beraber bazı uzmanlar Dicle Nehri’nde ekolojik dengelerin bozulması ile sadece Hasankeyf’te yer alan 123 canlı türü yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor.

Kaynak: Gazete Karınca

Türkiye’deki ambalajlı su markalarının verilerini bir bütün olarak ele alan raporda, su markası, kaynağın bulunduğu şehir, suda asla olmaması gereken biyolojik, kimyasal, radyolojik değerler ile su da mutlaka olması beklenen mineral değerleri ve suyun PH’ını gösteren veriler bulunmakta.

Büyük markalar da sınıfta kaldı

[Best_Wordpress_Gallery id=”6″ gal_title=”Ambalajlı Su Raporu Sonuçları”]

Rakamların ortalamasına bakıldığında, genel olarak tüm ambalajlı su markalarının sınıfta kaldığını görüyoruz. Erikli, Pınar, Damla ve Nestle gibi şirketler su standartlarının oldukça altında kaldı.

Raporda en iyi puanı alan 5 ambalajlı su ise Sakarya’dan Buzdağı ve Fuska, Bolu’dan Taşkesti, Ankara’dan Kızılcahamam ve Tunceli’den Munzur markaları oldu. Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Su temel bir haktır

Bununla beraber suyun bir yaşam hakkı olarak tanınması ile bir ürün olarak ele alınması gerektiğini düşünenler arasındaki makas her geçen gün açılmakta.

Suyun azalması ve suya erişimin gittikçe zorlaşması nedeniyle suyun satılmasına, ticari bir meta olarak ele alınmasına karşı Türkiye’de de Su Hakkı Kampanyası çalışmakta. Su Hakkı Kampanyası, hazırladığı yayınlar, radyo programları ve kampanyalar ile bu topraklardaki büyüyen su sorununa ışık tutan bir kurum.

Siz de,Su Hakkı Kampanyası’na destek vererek; kalitesi sular yerine, musluklardan içilebilir, temiz ve ücretsiz su akmasını yerel yönetimlerden talep etmek için buraya tıklayabilirsiniz.

FAO’nun açlık ile ilgili verilerine değinen TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, verilere bakıldığında 2014-2017 yılları arasında dünyada açlıkla mücadele eden insanların sayısının giderek arttığına dikkat çekti.

Uzmanlar şu anda 7,6 milyar nüfusu ile insanlık dünyanın bize verdiği kaynakların 1,6 katını tükettiğini, 2050 yılında dünya nüfusu 9,8 milyara ulaştığında ise gıdaya olan talebin iki katına çıkacağını belirtiyor.

TIKLAYIN: Et tüketiminin ve çöpe giden gıdanın azalması lazım: Biliminsanları 10 milyar kişiyi beslemenin reçetesini çıkardı

Artan nüfus ile birlikte gıda ihtiyacının da arttığına değinen TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, gıdamızın yüzde 95’ini temin ettiğimiz toprak varlığının tehlike altına girdiğini belirtti.

Ataç, dünyanın bir yandan açlığın önüne geçmeye çalışırken, diğer yandan erozyon, tuzlanma, kirlilik, yanlış tarımsal uygulamalar, verimli tarım topraklarının ve mera alanlarının tarım dışı amaçlara tahsisi yüzünden tarım ve mera alanlarının da küçüldüğünü açıkladı.

Biliminsanları bu nedenlerden dolayı son 40 yılda tarıma uygun toprakların %40’ının kullanılmaz durumda olduğunu açıklıyor.

Türkiye de tarım alanlarını kaybediyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre tarım arazilerinin kapladığı alan Türkiye’de 1992 yılında toplam 27,6 milyon hektar iken, 2017 yılında 23,4 milyon hektara geriledi. 25 yılda yaklaşık 4 milyon hektar yani yaklaşık Konya ili büyüklüğünde tarım arazisi kaybedildi

Ataç bu konuda alınması gereken önlemleri ile şöyle sıraladı:

• Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının önlenmesi
• 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun öngördüğü şekilde Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Planları’nın hazırlanması
• Tarımsal potansiyeli yüksek olduğu için büyük ova ilan edilen alanların tarım dışı amaçlara tahsis edilmemesi
• Toprağın sürdürülebilir yönetimi, toprak koruma ve erozyonla mücadele tedbirlerinin desteklenmesi
• Hayvancılığın geliştirilmesi, biyolojik çeşitliliğin ve toprağın korunmasına hizmet edecek şekilde “sürdürülebilir mera yönetiminin” sağlanması
• Üreticinin kazancı iyileştirip, kırsal göçün önüne geçmeyi sağlayacak kırsal kalkınma politikalarının benimsenmesi
• Tarladan tüketime tüm zincirde gıda israfını önlemek

Bugün dünyada yaşanan savaşların ve göçlerin arkasında gıdaya erişim ve dolayısıyla açlık sorununun yer aldığına dikkat çeken Ataç, dünyada barışı sağlamanın yolunun toprağın sunduğu bereketi sürdürülebilir kılmaktan geçtiğini açıklıyor.

1985 yılında bölgenin yerel yönetimi orman yangınları ve aşırı kesim yüzünden ağaçsız kalan alanları kiralama imkanı sundu. Wei Fafu ise yaklaşık 760 bin metrekarelik bir alanı eşi ile beraber kiraladı.

Ormana adanmış bir ömür: 30 yıl boyunca ağaç dikip, yangın ve kesimlerle yok olan ormanı hayata döndürdü.

Wei Fafu'nun hikayesi: pic.twitter.com/xnYqs73TAP

— BBC News Türkçe (@bbcturkce) October 12, 2018

Wei ve eşil 30 yıl boyunca bu bölgeyi ağaçlandırdılar. Bir zamanlar çorak olan topraklar şu an da on binlerce ağaca ev sahipliği yapıyor.

Yaklaşık 10 yıl önce Wei ve eşine kanser teklifi konulmuş ve ekonomik durumları kötüye gitmiş. Bir keresteci de tüm ağaçları kesmek için 2 milyon dolara yakın bir teklif vermiş. Wei teklifi, ağaçlarını para kazanmak için dikmediğini söyleyip geri çevirmiş.

Guizhou eyaleti Wei’yi 2015 yılında örnek vatandaş ilan etti. Wei’in en büyük isteği ise, hayatının geri kalan kısmında eşi ile beraber ağaçlarına bakım yaparak mutlu bir şekilde yaşamak.

Kaynak: Wion

Çarşamba günü yayınlanan ve 23 biliminsanının ortak çalışması olan bir araştırma, işte bu bakış açısı ile küresel gıda sistemini ve bu sistemin çevreye etkisini inceliyor. Araştırmada çalışan biliminsanları şu an ki gıda üretimi, dağıtımı ve tüketiminin sürdürülebilir olmadığını açıklıyor.

Araştırmanın yazarlarından ve Stockholm İklim Dirençliliği Enstitüsü kurucusu Johan Rockström, bu kalabalık nüfusu beslemenin mümkün olduğunu ama bunu çevreye dost bir şekilde yapmanın aklımızdaki soru olması gerektiğini belirtmiş.

Gıda üretim ve tüketiminin de küresel ısınmaya etkisi büyük

Genellikle küresel ısınmanın faili olarak fosil yakıtlar gösterilse de, gıda üretimi ve tüketimi de ikim değişikliği ve küresel ısınmaya yol açan oldukça büyük etkilere sahip. Örnek olarak, gezegenimizin buzla kaplı olmayan kara topraklarının yarısının hayvancılığa ve bu hayvanları beslemeye ayrıldığı öne çıkarılıyor.

Güney ve Kuzey Amerika kıtalarının toplamı kadar büyük olan bu alan et tüketiminin son yıllarda artması ile daha da büyümüş durumda. Bu durum aynı zamanda yıllık su tüketiminin %70’inin tarım için kullanılmasına da yol açıyor.

Bir kaç tedbirin beraber uygulanması lazım

Yayınlanan araştırma, 2010 yılı ile karşılaştırıldığında 2050 yılında 10 milyara çıkan dünya nüfusunun doğal sistemlere baskısının %50 ile %90 oranında artacağını öne sürüyor.

Araştırma, Rockström tarafından geliştirilen “gezensel sınırlar” üzerinden doğal sistemleri ele almış. Gıda üretimi ise bu sınırların kırmızıya geçmesine yol açmakta. Bunun önüne geçmek içinse bir kaç tedbirin beraber uygulanması önerilmiş.

Et tüketimini azaltmak hem iklim için hem de bizim için iyi

İlk olarak beslenme tarzımızın değişmesi gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, et tüketiminin verimsiz bir kalori olduğunu ve aldığından çok azını verdiğini açıklıyor. Özellikle büyükbaş hayvanların ürettiği metanın karbondioksitten daha güçlü bir sera gazı olduğu belirtiliyor.

Biliminsanları eğer bitkisel ağırlıklı bir beslenme tarzına odaklanmazsak bu sorunun çözümünde çok da ileri gidemeyeceğimizi savunuyor. Oxford Üniversitesi’nde görevli araştırmanın yazarlarından Marco Springmann, iklim için iyi olan şeylerin bizim için de iyi olduğuna dikkat çekiyor.

Batı ülkelerinde ortalamanın üstünde yenen kırmızı et miktarını azaltmanın bu topluluklardaki sağlık seviyesini de iyileştireceğini belirten Springmann, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak istiyorsak tüm bireylerin et tüketimini azaltması gerektiğini savundu.

Rapor, yarı vejetaryen beslenmenin bile tarımın aşırı gübre ve su tüketimi üzerinden doğaya etkilerini yarı yarıya indirebileceğini açıklıyor.

Gıdanın üçte biri çöpe gitmekte

Rapor aynı zamanda gıda sektörünün şu an da aşırı derecede savurgan olduğuna dikkat çekiyor. Üretilen her gıda ürünün üçte birinin çöpe gittiğine dikkat çeken rapor, bunun büyük bir kısmının ise bozulan gıdalar olduğuna dikkat çekmekte.

Tüketicilerin gıda atığında rolü oldukça büyük, ABD’de gıda atığının %40’ını tüketiciler oluşturmakta. Türkiye’de ise çöpe atılan gıdalardan ise 10 milyon nüfuslu bir ülkenin doyabileceği şeklinde araştırmalar mevcut.

Biliminsanları toplam gıda israfının yarısının durdurulmasında bile tarımın çevresel etkilerini %16 oranında azaltabileceğini açıklıyor. Rapor, teorik olarak ise bu israfın %75’ini durdurmanın mümkün olduğunu savunuyor.

Bireysel, politik ve sektörel değişim beraber gerekli

Springmann, beslenme biçimleri konusunda, daha geniş kitlelere ulaşabilmek ve onları etkileyebilmek için, daha etkileyici ve kapsamlı politika ve sektör yaklaşımları geliştirmemiz gerektiğini belirtiyor. Özellikle okullar ve iş yeri programlarına dikkat çeken Springmann ,ekonomik teşvikler ve etiketleme ile de güncel bilimsel verilere dayalı ulusal beslenme kılavuzları geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.

Termik santral kurmak için izin alan firma, 2 otobüs dolusu özel güvenlik görevlisi ve iş makinelerini zeytinliklerin bulunduğu bölgeye göndermiş, bölgede zeytinlerin kesilmemesi için nöbet tutan köylülere rağmen, arazideki 6 bin 666 zeytin ağacı iş makineleriyle, üzerlerindeki ürünle birlikte köklerinden sökmüştü.

Yırcalıların büyük zaferi

Zeytinleri için verdikleri mücadeleden zaferle çıkan Yırca köylüleri, iş makinelerinin savaş alanına çevirdiği arazideki 6 bin 666 zeytin ağacı topladı, bölge temizlendi. Arazi, yeniden düzenlendikten sonra binlerce yeni zeytin fidanı dikildi.

Aradan geçen 4 yılda bu zeytin fidanlarına, köylülerin ifadesiyle ‘çocuk gibi’ bakıldı. Köylüler, zeytinlere bakım yaptı, emek verdi, büyüttü, ürün elde edilecek hale getirdi. Fidanların büyüyüp bu yıl zeytin vermesiyle de Yırcalılar, büyük mutlulukla ilk hasatlarını yaptı. Dallardaki zeytinleri sevinçle topladı.

Yırca Muhtarı: Çiftçiler 16 yıllık gelirden mahrum kaldılar

Yırca ‘da zeytin ağaçlarının iş makineleri tarafından sökülmesinden sonra hem firmaya hem de jandarma ekiplerine elindeki bastonuyla direnmeye çalışan, öncülük ettiği köylü kadınlarla birlikte yolu kapatan Emine Sezer, ilk hasatta da yine en önde yer aldı.

Cumhuriyet gazetesinin kendisi ile yaptığı röportajda “Ah oğlum bu tarlalarda çok şey yaşandı o zaman. Kötü günler geçirdik. Zeytinleri yetiştirenler olarak çok üzüldük. Zorlu günler yaşadık. Şirket çalışanları bir gece gelip bütün zeytinleri kırıp geçirdi. Elimizi kolumuzu kırdı geçirdi. Elimizden hepsini aldı. 4 sene oldu, hiç ‘Sizin haliniz ne oldu?’ diyen yok” ifadelerini kullandı.

Büyük özveriyle zeytin ağaçlarını yeniden yetiştirdiklerini anlatan Emine Sezer, “Tekrardan ağaçları diktik, sürdük, yetiştirdik. Bunları suladık, yeni doğan çocukların nasıl kahrı olur yetiştirirsin, bu zeytinlerin de aynı öyle kahrı var işte. Suladık, çapaladık, sürdük, kaç kez sürdük buraları. Şimdi mahsulleri hasat etmeye başladık. Çok mutluyuz ama yine de içimizde büyük korku var; yine gelirler, keserler, diye korkuyoruz. Zeytinler için yine direnirim, ölümüne uğraşırım, vazgeçmem. Çoluk çocuk biz buna bakıyoruz. Başka gelirimiz yok, buradan gelir sağlıyoruz” diye konuştu

Kaynak: Cumhuriyet.

Bu güzergah, North Face kurucusu ve 2015 yılında hayatını kaybeden Dougles Tompkins ve eşi Patagonia CEO’su Kristine McDivitt Tompkins çabaları sayesinde kurulmuş. 1990’larda çift Arjantin ve Şili’de milyonlarca hektarlık alanı satın alarak buradaki doğal zenginlikleri korumaya çalıştı.

Dougles Tompkins Şili’de bir kayaking kazasında hayatını kaybettikten sonra, eşi Kristine McDivitt Tompkins, Tompkins Vakfı üzerinden Şİli’deki arsaları ulusal park olması için Şİli hükümetine devretti.Bu devirden ise 5 adet ulusal park ortaya çıktı: Pumalín Douglas Tompkins, Melimoyu, Patagonia, Cerro Castillo ve Kawésqar.

 

Bu gönderiyi Instagram’da gör

 

@rutadelosparquesdelapatagonia (@rutadelosparquesdelapatagonia)’in paylaştığı bir gönderi (22 May, 2018, 9:44öö PDT)

Varolan yollara ek olarak ve beton dökülmeden kurulan yollar, bu ulusal parklar ile beraber diğer 12 ulusal parkın ya içinden ya da yakınlarından geçerek doğa yürüyüşçülerine Andes Dağlarını, ormanları ve yanardağları keşfetme imkanı sunacak.

Yolculara yardımcı olması ve gezilerini planlaması içinse rutadelosparques.org (İngilizcesi hala yapılmakta) adlı bir site kurulmuş.Site içerisinde ulusal parklar ve burada yaşayanlar hakkında bilgiye ulaşmak da mümkün.

İsmi yeşil ama rengi beton olan yollar yerine, doğal yürüyüş patikaları kurulması Şili’nin doğal değerlerine verdiği önemi göstermekte. Tanıtım videolarında da doğayı ve yerel kültürleri korumanın üzerinden verilen mesajlar dikkat çekmekte.

Ne diyelim, darısı başımıza.

Dünyadaki ormanları yok etmek yaklaşık 3 trilyon karbondioksit salımı yapabilir ve bu rakam küresel petrol, kömür ve doğalgaz rezervlerinden çok daha fazla. 5 ülkeden 40 biliminsanı, ormanların koruyup iyileştirilmesinin, 2030 yılına kadar yapılacak karbondioksit salımının %18’ini durdurabileceğini açıklıyor.

Bu açıklama Güney Kore’de Pazartesi günü açıklanacak IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) raporundan önce gerçekleşti. Raporun ormanlardan çok enerji sistemlerine odaklanacağını bekleyen bu biliminsanları, gezegenimizin gelecekteki ikliminin koparılamaz bir şekilde ormanların geleceğine bağlı olduğunu düşünüyor.

 

Bu gönderiyi Instagram’da gör

 

Dünyayı kurtarmak için basit bir şey yapmak istiyorsanız, ağaç dikin. Oxford Üniversitesi’nin de yaptığı araştırma ağaç dikmek ve toprağın kalitesini artırmanın 2050 yılına kadar yapılabilecek en iyi iki yatırım olduğunu açıklıyor. Bunun en önemli nedeni ise karbon emisyonlarını düşürmeye yönelik teknolojik çözümlerin aksine ağaç dikme ve toprak kalitesini artırma önlemlerinin maliyetinin çok düşük olması ve negatif etki riski yaratmaması. Bu arada video da süper olmuş emeğinize sağlık #Repost @greenpeaceturkiye • • • Ağaçlar muhteşem! Dünya üzerindeki karbondioksit salımını nasıl kontrol ettiklerini görmelisin. Onların bizi koruduğu gibi, biz de onları korumak zorundayız. . #iklimdeğişikliği #kuraklık #küreselısınma #kureselisinma #iklimdegisikligi #sürdürülebilir #cevreci #surdurulebilirlik #sürdürülebilirlik #ekolojikyaşam #çevreiçin #çevre #ekolojikayakizi #surdurulebilir #çevredostu #ekoloji #surdurulebiliryasam #sürdürülebilirkalkınma #cevreci #çevreci

Çevreci Geek (@cevrecigeek)’in paylaştığı bir gönderi (27 Eyl, 2018, 12:15ös PDT)

Ormanlar ve yeşil alanlar, insanların atmosfere saldığı karbondioksitin %25’ini emerek iklim değişikliğinin etkisini yumuşatmakta. Her ne kadar Dünya’nın bütün ormanlarını kaybetme gibi bir risk -şimdilik- olmasa da, devasa boyutlarda karbondioksit tutan yağmur ormanları hızlı bir şekilde kaybolmakta.

Küresel ısınma bu kayba aynı zamanda, bu yaz İsveç’in kuzeyinde de olduğu gibi daha yükseklerde ve kutuba yakın yerlerdeki ormanların kaybolmasına da neden olmakta.

Virginia Üniversitesi’nde görevli ve açıklamayı imzalayan biliminsanlarından biri olan Deborah Lawrence; Amazonlarda orman kaybının yavaşladığını ama bu durumun başka bölgelerde değişmediğini belirtti. Her yıl orman kaybettiğimize dikkat çeken Lawrance, özellikle Afrika’daki orman kaybının artacağından korktuğunu açıkladı.

Açıklamada biliminsanları özellikle IPCC’nin son raporunda yeşil alanları yakıp toprak altına gömerek toprağın karbon tutma kapasitesini artırmayı önerebileceğini düşünüyor. Etkisi kesin olarak kanıtlanmamış bu yöntemin yağmur ormanlarından orman endüstrisine istemeden yardımcı olabileceği tartışılmakta.

Lawrance ormanların havadaki karbondioksiti yakalayan negatif emisyon teknolojisi olduğunu ve ülkelerin karbon salımını vergileyerek orman geliştirme ve büyütme yatırımlarını desteklemesi gerektiğini açıklıyor.

Pazartesi yayınlanacak IPCC raporunun küresel ısınmanın 1,5 derece de sınırlandırılma şansının oldukça düşük olduğunu açıklaması bekleniyor. IPCC raporu yazarlarından gelen açıklamaya göre, hükumetlerin Paris anlaşmasında söz verdikleri geliştirmelerde sınıfta kaldığını belirtmekte.

Shetland’da bulunan İngiliz Ulusal Sağlık Sistemi yetkilileri, diyabet, akıl sağlığı, kalp rahatsızlıkları, stres ve benzeri hastalıklara karşı bu reçetelerin verilmesini resmen onayladı.

Hastalar Kraliyet Kuş Korumacılığı Derneği tarafından belirlenen takvim ve yürüyüş yolları üzerinde bu topluluktan yardım alarak doğa keşfine çıkabilecek.

Doktorlar aynı zamanda hastaların Shetland’da bulunan kırlarda amaçsızca dolaşmasını ve sahilde kıyılarda dolaşarak fulmar kuşlarını ve uzun kuyruklu ördekleri izlemelerini ve kumsalda deniz kabuğu aramalarını önerecek.

Şaka gibi gelse de Shetland’daki doktorlar bu reçeteleri geleneksel ilaçlar yerine vermiyor. Uzmanlar bu doğal reçetelerin ilaçlara yardımcı olması için hastalara verildiğinin altını çiziyor.

Bu pilot programı hata geçiren Dr. Chloe Evans, hastaların kendi sağlıklarını geliştirmeye yönelik adımlar atmasını daha yapıcı bulduklarını ve bunun onlara güç verdiğini belirtiyor.

“Ruhunu doğalla” başlığı ile verilen yapılacaklar listesinde bilinçli farkındalığa (mindfulness) yönelik adımlarda var. Hastaların şapkalarını çıkarıp, doğal ortamlarda 3 dakika boyunca yerlerinde sessizce durmaları tavsiyelerden biri.

Oxford’da bulunan Sürdürülebilir Sağlık Hizmetleri Merkezi, Birleşik Krallık’ta bulunan diğer doktorların da doğa yürüyüşlerinin reçete olarak verilmesini savunuyor. Kurumun Orman Ulusal Sağlık Servisi, hastaların yerel parklar ve ormanlık alanların iyileştirici gücünden yararlanmasını destekleyen programlar hazırlıyor.

Merkez için açıklama yapan Makena Lohr bir çok bilimsel araştırmanın doğa ile etkileşime girmenin fiziksel ve zihinsel yararları olduğunu kanıtladığına dikkat çekiyor. Lohr aynı zamanda sağlık sektörünün artık bunun farkında olması gerektiğini belirtiyor.

Araştırmalar şehir içinde sıkışmış insanların psikolojik problemlerinin arttığını,depresyon ve stres gibi sorunlarla daha zor başa çıktığını gösteriyor. Doğal alanların ve özellikle ormanların ise stres ve depresyonu azaltmanın yanısıra:

• Bağışıklık sistemini güçlendirdiğini
• Tansiyonu düşürdüğü
• Özellikle çocukların odaklanmasını kolaylaştırdığını
• Enerji seviyesini arttırdığı
• Hatta ameliyat geçirenlerin daha hızlı iyileştiğini gösteriyor

Yeşil alanların bu yararlarını sağlık sektörünün yanısıra çarpık ve betonsal kentleşmeye izin veren yetkililerin de keşfetmesinin zamanı geldi geçti gibi.

Türkiye tarafından da onanan “Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme” (CITES) üzerinden kurulan komitenin neredeyse oybirliği ile aldığı karar oldukça açık:

“Japon avcıları nesli tehlikede olan Sei (Kuzey) balinalarını avlanmayı durdurmazsa ticari yaptırımlar uygulanacak”

CITES komitesi, avcılar tarafından karaya çıkarılan tonlarca balina etinin uluslararası yasaları ihlal ettiğini açıkladı. Her ne kadar Japonya bu etlerin bilimsel araştırma amacı ile toplandığını belirtse de, bu etin çoğunluğu Japon alıcılar tarafından tüketilmekte.

Her yıl yaklaşık 134 sei balinası bu bilimsel araştırmalar için katledilmekte. Japonya’nın deniz sınırının ötesinde avlanan bu balinaları Japonya’ya getirmek aynı zamanda uluslararası ticaret yasalarına da aykırı.

Komite Japonya’ya balina etlerini karaya getirilmesinin önüne geçecek yapıcı kararlar alması için Şubat ayına kadar izin verdi ama asıl karar gelecek Mayıs ayında verilecek.

Japonya’dan yetkililer balina avının bilimsel amaçlar ile yapıldığı duruşunu yinelese de, çözüm getirici adımlar atacakları konusunda da hazır olduklarını belirttiler.

Eğer CITES Japonya’nın attığı adımları yeterli bulmazsa, komite anlaşmaya imza atan 182 ülkeye Japonya’ya yönelik ticari yaptırımlar uygulanması konusunda direktif verebilir.

Hayvanları Korumaya Yönelik Uluslararası Fon’un (Ifaw) yöneticilerinden Maththew Collis, bu kararın sei balinaları için büyük bir zafer olduğunu belirtiyor. Collis, 16 yıldır Japonya’nın CITES anlaşmasını ihlal ettiğini ve bunun durmasının zamanının geldiğini açıklıyor.

2014 yılında da Uluslararası Adalet Divanı Japonya’nın balina avcılığının bilimsel olmadığı yönünde bir karar almıştı.

Son 16 yılda Japon avcıların 1500’ün üzerinde sei balinasının etini Japonya’ya getirdiği düşünülüyor. Uzmanlar CITES anlaşmasında bulunan bir açıktan dolayı kaynaklanan bu durumun komitenin aldığı bu kararla kapattığını belirtiyor.

İstanbul’daki en yaygın 200’den fazla bitki bilgisinin kaydedildiği uygulama, kullanıcılara bitki tanımlamayı öğretmesi hedefi ile tasarlandı.

Çalışma, kullanıcıların gözlemlerinden öğrenen bir veri kaynağı özelliğine sahip. Bunun sonucu olarak ise envanter bilgisinin ortaya çıkması hedefleniyor.

Doğa Kaşifi’nin etkileşimli ve görsel tanımlama rehberini kullanarak İstanbul’da bulunan ağaç ve çalı türleri ile tanışabilirsiniz

Rehber, gözlemlediğiniz bitki türlerini yaprak, çiçek ve meyve gibi farklı kısımlarından tanımlamanıza yardımcı olur.

Doğa Kaşifi ile:

• Şehir içinde sokak veya park alanlarında karşınıza çıkan türleri konumlarını belirterek kaydedebilir ve diğer kullanıcılar ile paylaşabilirsiniz.
• Bilmediğiniz türleri, Doğa Kaşifi’nde yer alan rehber videolardan destek alarak tanımlayabilir ya da uzmanlara sorarak öğrenebilirsiniz.
• Şehir ekosistemi içerisinde karşılaştığınız ve tanımadığınız türleri çiçek, meyve, yaprak gibi farklı bitki özelliklerini kullanan rehber sorular aracılığıyla tanımlayarak sistemdeki kayıtlı türler arasından tanımlayabilirsiniz.

• Bitki türlerini birbirlerinden nasıl ayırt edebileceğinizi öğrenerek doğa gözlemlerinizde farkındalığınızı arttırabilirsiniz.
• İstanbul’un doğal alanlarının haritalarını ve bitki türlerini oluşturmada doğaya dair farkındalığınızı arttıracak yurttaş bilimi projesinin aktif bir katılımcısı olabilirsiniz.

Uygulamayı indirmek için eğer Android kullanıcısı iseniz buraya, Apple kullanıcısı iseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Salı günü yayınlanan raporda, uzmanlar tütün üretiminin ekolojik ayak izinin bazı ülkelerden daha büyük olduğuna dikkat çekiyor. Rapor, her yıl üretilen 6 trilyon sigaranın, doğaya ekili besin ürünlerinden daha çok zarar verdiğini öne sürüyor.

Raporun yazarlarından Nicholas Hopkinson, sigaranın doğaya verdiği zarar göz önüne alınınca, bu ürünü “etik olmayan bir ürün” olarak tanımlamak gerektiğini açıklıyor.

Uzmanlar, 50 yıl boyunca günde bir paket sigara içmenin 1,4 milyon litre suyu tüketmekle eşdeğer olduğunu açıklıyor. Sigaralar aynı zamanda su kaynaklarını kirleten en büyük atık kaynağı. Sigaranın içerisinde bulunan kimyasallar suyu da suda yaşayan canlıları da zehirlemekte.

Yapılan diğer araştırmalar, tütün üretimi yapılan bölgelerin genellikle verimli topraklara sahip yağmur ormanları kesilerek açıldığını gösteriyor. Tüketim arttığı için de bu bölgeler sürekli büyümekte.

Buna ek olarak sigara kağıdı içinde büyük oranlarda ağaç da kağıt için kullanılmakta. Veriler, her 300 sigaranın kağıdı için bir ağaç kesildiğini belirtiyor. Bu da yılda 20 milyar ağacın sadece sigara kağıdı için kesildiği anlamına geliyor.

Sigara üretimi aynı zamanda bir çok kimyasal ve zehirli madde de içermekte. Tarlada kullanılan pestisitlerden, üretimde ortaya çıkan metil bromür ve dikloropropen gibi kimyasallara; 1995 yılında yayınlanan bir rapora göre sigara üretim işleminde her yıl 209 kilo kimyasal atığın ortaya çıktığı düşünülüyor.

Sigaranın bir çok parçası aynı zamanda doğada çözülmesi yıllarca süren içeriklere sahip. Özellikle sigaranın filtresi sellüloz asetat içermekte ve bu da plastikten elde edilen bir ürün. Bu ürün doğada 10 yılda bozunabiliyor ama aynı zamanda mikroplastik kirliliği de oluşturuyor.

Sigaranın sağlığa olan zararlarını, akciğer kanseri ile kalp ve damar hastalıklarına yol açması gibi özellikleri artık genel anlamda bilinirliğe sahip. Uzmanlar sigaranın çevreye etkileri de göz önüne alındığında, sigara bırakma programlarının ve yasakların daha ciddi bir şekilde uygulanması gerektiği konusunda hemfikir.

“Dünyada Mantarların Durumu 2018” adlı raporda öne çıkarılan aspergillus tubingensis adlı mantarın plastiğin yıllarca süren doğada çözünme sürecini kısaltıp, bir kaç haftaya indirebildiğini savunuyor.

2017 yılında Pakistan’da keşfedilen bu durum, mantarların plastik atık krizine karşı bir çözüm olabileceği umudunu doğurdu. İngiliz botanistler, doğanın plastik kirliliğe karşı kendini koruyarak insanlık için de bir çözüm ürettiğini savunuyor.

Şu an da geliştirilmeye çalışan onca teknoloji gibi, aspergillus tubingensis de plastik moleküllerinin çözünmesini hızlandırmakta. Biliminsanları, mantarın direkt olarak plastik yüzeylerde büyüyebildiğini ve bu sırada plastik moleküllerin arasındaki kimyasal bağları bozduğunu açıklıyor.

Aspergillus tubingensis’in köklerinde ortaya çıkan eşsiz enzimi uzmanlar analiz edip, geliştirerek daha etkili bir şekilde uygulamaya alabilir.

“Dünyada Mantarların Durumu 2018” adlı raporda, farklı mantarlardan da örnekler verilmiş. Uzmanlar bir filtre aracı olarak, pleurotus ostratus adlı mantarın kök yapısının topraktaki ve sudaki pestisitleri, boyaları ve patlayıcı kalıntıları temizlediğine dikkat çekiyor.

Bu ikili, bu ökaryotik canlıların daha detaylı bir şekilde araştırılması ve ilk önce çözümü doğada aramamıza yönelik bir kanıt niteliğinde.